SPEAKER: BINIGYANG-DIIN NI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY III NA MAHALAGANG MAPROTEKTAHAN ANG MGA PANGUNAHING FOOD BASKETS NG BANSA, TULAD NG LALAWIGAN NG ISABELA, UPANG MATIYAK ANG PANGMATAGALANG SEGURIDAD SA PAGKAIN NG MGA PILIPINO.
SA PAGDINIG NG HOUSE COMMITTEE ON AGRICULTURE AND FOOD HINGGIL SA PAGHAHANDA LABAN SA EL NIÑO, SINABI NI SPEAKER DY NA DAPAT PALAKASIN ANG SUPORTA NG PAMAHALAAN SA MGA LALAWIGANG NANGUNGUNA SA PRODUKSIYON NG PAGKAIN.
ANG ISABELA, NA ISA SA MGA PINAKAMALAKING PRODYUSER NG PALAY SA BANSA, AY NAGSUSUPLAY NG TINATAYANG APATNAPU’T LIMANG PORSIYENTO NG PANGANGAILANGAN SA BIGAS NG NATIONAL CAPITAL REGION.
AYON SA SPEAKER, HINDI SAPAT ANG MGA AGARANG AYUDA KAPAG MAY EL NIÑO. KAILANGAN ANG MGA PANGMATAGALANG SOLUSYON TULAD NG MAS MATITIBAY NA IRRIGATION SYSTEMS, WATER-EFFICIENT TECHNOLOGIES, COMMUNITY-BASED WATER MANAGEMENT, AT CLIMATE-RESILIENT AGRICULTURE.
IBINAHAGI RIN NIYA ANG KARANASAN NG ISABELA, KUNG SAAN NAGKAROON NG MALAPIT NA KOORDINASYON ANG MGA PAMBANSA AT LOKAL NA AHENSIYA SA PAGMOMONITOR NG MAGAT DAM, PAGPAPLANO NG WATER RELEASES, AT PAGBIBIGAY NG TULONG SA MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA.
BINIGYANG-DIIN NI SPEAKER DY NA ANG SUSI SA MATAGUMPAY NA PAGHAHANDA LABAN SA EL NIÑO AY ANG PAGKAKAISA NG PAMBANSANG PAMAHALAAN, MGA LOKAL NA PAMAHALAAN, MGA NAMAMAHALA SA IRIGASYON, AT MGA MAGSASAKA.
DAGDAG PA NIYA, SA BAWAT HAKBANG NA GINAGAWA UPANG MAPROTEKTAHAN ANG MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA, NAPAPANGALAGAAN DIN ANG PAGKAIN SA HAPAG, ANG EKONOMIYA, AT ANG KINABUKASAN NG BAWAT PAMILYANG PILIPINO.
———
PAGSUSURI
ANG PAGPAPANATILI NG SEGURIDAD SA PAGKAIN AY HINDI LAMANG NAKASALALAY SA DAMI NG ANI. MAS MAHALAGA ANG KAKAYAHAN NG BANSA NA MAPANATILING PRODUKTIBO ANG MGA PANGUNAHING LUGAR NA PINAGMUMULAN NG PAGKAIN SA KABILA NG LUMALALANG EPEKTO NG PAGBABAGO NG KLIMA.
KAPAG MATINDING TINAMAAN NG EL NIÑO ANG MGA FOOD BASKETS TULAD NG ISABELA, HINDI LAMANG MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA ANG NAAAPEKTUHAN. MAAARI RING BUMABA ANG PRODUKSIYON NG PAGKAIN AT TUMAAS ANG PRESYO NG BIGAS AT IBA PANG PANGUNAHING BILIHIN, NA DIREKTANG MARARAMDAMAN NG MGA PAMILYANG PILIPINO.
KAYA MAHALAGA ANG MGA PANGMATAGALANG PAMUMUHUNAN SA IRIGASYON, PAMAMAHALA SA YAMANG-TUBIG, AT PAGGAMIT NG MAKABAGONG TEKNOLOHIYA SA PAGSASAKA. ANG MGA HAKBANG NA ITO AY MAGPAPALAKAS SA KAKAYAHAN NG MGA MAGSASAKA NA HARAPIN ANG MGA HAMON NG PAGBABAGO NG KLIMA.
IPINAKIKITA RIN NG HALIMBAWA NG ISABELA NA ANG MAAGANG PAGHAHANDA AT MAHUSAY NA KOORDINASYON NG PAMBANSANG PAMAHALAAN, MGA LOKAL NA PAMAHALAAN, MGA AHENSIYA, AT MGA MAGSASAKA AY MAHALAGA UPANG MABAWASAN ANG EPEKTO NG MGA KALAMIDAD.
ANG PAGPROTEKTA SA MGA FOOD BASKETS NG BANSA AY PAGPROTEKTA RIN SA SEGURIDAD SA PAGKAIN, SA KABUHAYAN NG MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA, AT SA KATATAGAN NG EKONOMIYA. ANG MGA HAKBANG NA GINAGAWA NGAYON ANG MAGTITIYAK NA MAY SAPAT NA PAGKAIN ANG MGA PILIPINO HINDI LAMANG SA KASALUKUYAN KUNDI PATI SA MGA SUSUNOD NA TAON.
oOo
ATIENZA: ROMUALDEZ, HANDA UMANONG HARAPIN ANG ANUMANG REKLAMO KAUGNAY NG ISYU SA FLOOD CONTROL PROJECTS.
IPINAHAYAG NG TAGAPAGSALITA NI LEYTE REPRESENTATIVE AT DATING HOUSE SPEAKER FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA HANDA SIYANG HARAPIN ANG ANUMANG REKLAMO LABAN SA KANYA AT UMAASA NA ANG MGA EBIDENSYA ANG MAGPAPATUNAY SA KANYANG PANIG.
AYON KAY ATTY. ELAINE ATIENZA, SPOKESPERSON NI ROMUALDEZ, NANANATILI ANG POSISYON NG DATING SPEAKER NA DAPAT IDAAN SA TAMANG PROSESO NG BATAS ANG LAHAT NG PARATANG.
GINAWA NI ATIENZA ANG PAHAYAG MATAPOS LUMABAS ANG ULAT NA INIREKOMENDA NG SPECIAL PANEL OF INVESTIGATORS NG OFFICE OF THE OMBUDSMAN ANG PAG-UUSAD SA PRELIMINARY INVESTIGATION NG MGA REKLAMO LABAN KAY ROMUALDEZ AT ILANG IBA PA.
KABILANG SA MGA INIHAING REKLAMO ANG MGA PARATANG NA PLUNDER, DIRECT AT INDIRECT BRIBERY, GRAFT, AT PAGLABAG SA ANTI-MONEY LAUNDERING ACT O AMLA KAUGNAY NG KONTROBERSIYA SA MGA PROYEKTO NG FLOOD CONTROL.
SINABI NI ATTY. ATIENZA NA MATAGAL NANG IGIIT NI ROMUALDEZ ANG KANYANG KAHANDAAN NA SAGUTIN ANG ANUMANG PARATANG SA PAMAMAGITAN NG LEGAL NA PARAAN.
GIIT NIYA NA KUNG MAGKAKAROON NG MAKATARUNGANG PAGDINIG AT PAGHATOL BATAY SA MGA EBIDENSYA, MAPAPATUNAYAN NI REPRESENTATIVE ROMUALDEZ ANG KANYANG PANIG.
HINILING DIN NG KAMPO TY NI ROMUALDEZ SA PUBLIKO NA HAYAANG UMIRAL ANG PROSESO NG BATAS AT HAYAANG ANG MGA EBIDENSYA ANG MAGING BATAYAN NG HATOL.
———
ANALISIS
ANG KASONG KAUGNAY NG FLOOD CONTROL PROJECTS AY PATULOY NA NAGIGING SENTRO NG USAPAN DAHIL SA MALALAKING HALAGA NG PONDO NG GOBYERNO NA NAKALAAN PARA SA MGA PROYEKTONG PANGONTRA SA BAHA.
SA BAHAGING ITO, MAHALAGANG BIGYANG-DIIN NA ANG PAGKAKAROON NG PRELIMINARY INVESTIGATION AY HINDI PA NANGANGAHULUGAN NG PAGKAKASALA NG SINUMANG INIREREKLAMO.
LAYUNIN NG PRELIMINARY INVESTIGATION NA ALAMIN KUNG MAY SAPAT NA BATAYAN O PROBABLE CAUSE UPANG ITULOY ANG KASO SA KORTE.
SA PANIG NI DATING SPEAKER ROMUALDEZ, ANG PAGPAPAHAYAG NG KAHANDAANG HARAPIN ANG REKLAMO AY NAGPAPAKITA NG KANYANG POSISYON NA HAYAAAN ANG LEGAL NA PROSESO ANG MAGLANTAD NG KATOTOHANAN.
SA ISYU NAMAN NG PANANAGUTAN SA GOBYERNO, MAHALAGA NA ANG LAHAT NG OPISYAL, ANUMANG POSISYON O KATUNGKULAN, AY MANAGOT KUNG MAPATUTUNAYAN ANG PAGLABAG SA BATAS.
NGUNIT KASABAY NITO, MAHALAGA RIN ANG PAGGALANG SA KARAPATANG IPAGTANGGOL ANG SARILI AT ANG PRINSIPYO NG “INOSENTE HANGGA’T HINDI NAPATUTUNAYANG NAGKASALA.”
SA HULI, ANG TUNAY NA SUSI SA USAPING ITO AY ANG MATIBAY NA EBIDENSYA, MAKATARUNGANG IMBESTIGASYON, AT MALINIS NA PROSESONG LEGAL UPANG MAKAMIT ANG HUSTISYA AT PANANAGUTAN.
oOo
ATTY ATIENZA: IGINIIT NG TAGAPAGSALITA NI LEYTE REPRESENTATIVE FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA HANDA ANG DATING HOUSE SPEAKER NA HARAPIN ANG ANUMANG REKLAMO NA INIHAIN LABAN SA KANYA.
SA ISANG PAHAYAG, SINABI NI ATTY. ELAINE ATIENZA, TAGAPAGSALITA NI REP. ROMUALDEZ, NA MATAGAL NANG IPINAALAM NG KANILANG PANIG NA HANDA ANG MAMBABATAS NA SUMAILALIM SA ANUMANG LEGAL NA PROSESO.
AYON KAY ATIENZA, NANINIWALA SILA NA SA ISANG MAKATARUNGANG PAGDINIG AT PAGHATOL NA NAKABATAY SA MGA EBIDENSIYA, MAPAPATUNAYAN NI REP. ROMUALDEZ ANG KANYANG PANIG.
HINILING DIN NG KANILANG PANIG SA PUBLIKO NA HAYAANG MANANAIG ANG PROSESO NG BATAS AT HUWAG HAYAANG MAUNAHAN NG MGA HAKA-HAKA O OPINYON ANG PAGHATOL SA ISYU.
BINIGYANG-DIIN NG TAGAPAGSALITA NA ANG MGA PARATANG O REKLAMO AY DAPAT HATULAN AYON SA MGA ISINUMITENG EBIDENSIYA AT SA PAMAMAGITAN NG MAKATARUNGANG PAGLILITIS.
SAMANTALA, NANANATILING IGITNG PANAWAGAN NG KAMP NI ROMUALDEZ ANG PAGGALANG SA RULE OF LAW AT SA KARAPATAN NG BAWAT TAO NA MARINIG ANG KANYANG PANIG BAGO MAGLABAS NG ANUMANG KONKLUSYON.
———
PAGSUSURI
SA ANUMANG REKLAMO O KASONG KINAKASANGKUTAN NG ISANG PUBLIC OFFICIAL, MAHALAGA ANG PAGPAPATUPAD NG PRINSIPYO NG DUE PROCESS O ANG KARAPATAN NG ISANG TAO NA MARINIG ANG KANYANG PANIG BAGO HATULAN.
ANG PAHAYAG NG PANIG NI REP. ROMUALDEZ AY NAKATUON SA PAGTITIYAK NA ANG USAPIN AY DAPAT HUSGAHAN BATAY SA MGA EBIDENSIYA AT HINDI SA MGA PARATANG LAMANG.
MAHALAGA SA ISANG DEMOKRATIKONG SISTEMA NA ANG MGA REKLAMO LABAN SA MGA OPISYAL NG PAMAHALAAN AY DUMAAN SA TAMANG PROSESO. SA GANITONG PARAAN, NAPAPANGALAGAAN HINDI LAMANG ANG KARAPATAN NG INIREREKLAMO KUNDI PATI ANG INTERES NG PUBLIKO NA MALAMAN ANG KATOTOHANAN.
ANG TIWALA NG MAMAMAYAN SA SISTEMA NG HUSTISYA AY NAKASALALAY SA PANINIWALA NA ANG LAHAT AY PANTAY SA HARAPAN NG BATAS, ANUMAN ANG POSISYON O KATAYUAN NG ISANG TAO.
ANG PINAKAMAHALAGA SA GANITONG MGA USAPIN AY ANG PAGPAPAIRAL NG MAKATARUNGANG PROSESO, MALINAW NA EBIDENSIYA, AT RESPONSABLENG PAGHATOL. ANG KATOTOHANAN AY DAPAT MANATILING BATAYAN NG ANUMANG DESISYON, HINDI LAMANG MGA PARATANG O PANANDALIANG OPINYON.
oOo
ROMUALDEZ: HINILING NG KAMPO NI DATING SPEAKER FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ SA BUREAU OF IMMIGRATION O BI NA ITAMA AT BAWIIN ANG TINAWAG NITONG “PEKE AT WALANG BERIPIKASYONG ULAT” NA UMALIS UMANO SIYA NG BANSA UPANG TAKASAN ANG KASO LABAN SA KANYA.
SA ISANG DEMAND LETTER NA IPINADALA NG KANYANG MGA ABOGADO NOONG HULYO 24 SA BI COMMISSIONER JOEL ANTHONY VIADO, IGIIT NG LEGAL TEAM NI ROMUALDEZ NA DAPAT MAGLABAS ANG AHENSYA NG PAGBABAWI, PAGHINGI NG PAUMANHIN, AT PAGPAPALIWANAG HINGGIL SA PINAGMULAN NG IMPORMASYONG IPINAHAYAG SA PUBLIKO.
IGINIIT NG KAMPO NI ROMUALDEZ NA WALANG KATOTOHANAN ANG PAHAYAG NA MAYROON UMANONG PLANO ANG DATING SPEAKER NA UMALIS NG PILIPINAS.
AYON SA KANILANG MGA ABOGADO, NAGBIGAY ITO NG MALI AT MAPANIRANG IMPRESYON NA SI ROMUALDEZ AY NAGTATANGKANG TAKASAN ANG HURISDIKSYON NG SANDIGANBAYAN.
NAG-UGAT ANG ISYU SA PAHAYAG NG BI SPOKESPERSON DANA SANDOVAL NOONG HULYO 21 NA TUMANGGAP UMANO ANG AHENSYA NG IMPORMASYON TUNGKOL SA MGA PLANONG PAG-ALIS NA HINDI NATULOY.
ANG PAHAYAG NA ITO AY SINIPI RIN NG OFFICE OF THE OMBUDSMAN SA PAGLALABAS NG AKUSASYON NA SINUBUKAN UMANO NI ROMUALDEZ NA UMALIS NG BANSA.
AYON SA MGA ABOGADO NG DATING SPEAKER, DAPAT IPALIWANAG NG BI KUNG SAAN NANGGALING ANG IMPORMASYON, PAANO ITO BINEBERIPIKA, AT KUNG SINO ANG MGA OPISYAL NA NAG-APRUBA SA PAGPAPALABAS NITO SA MEDIA.
BINIGYANG-DIIN DIN NG KAMPO NI ROMUALDEZ NA ANG USAPIN TUNGKOL SA KANYANG BIYAHE AY NASA HUSTISYA AT HINDI DAPAT PAG-USAPAN SA PUBLIKO HABANG ITO AY NASA ILALIM NG PAGHATOL O SUB JUDICE.
SINABI NG KANYANG MGA ABOGADO NA HINDI NIYA KAILANMAN TINANGKANG TAKASAN ANG PROSESO NG BATAS AT PATULOY NIYANG IGALANG ANG MGA INSTITUSYON NG GOBYERNO.
BABALA NG LEGAL TEAM, KUNG HINDI MAGLALABAS NG NARARAPAT NA PAGWAWASTO ANG BI, NAKAHANDA SILANG GUMAMIT NG IBA PANG LEGAL NA PARAAN UPANG IPAGTANGGOL ANG MGA KARAPATAN NI ROMUALDEZ.
⸻
ANALISIS
ANG ISYUNG ITO AY MULING NAGHAHAYAG NG MAHALAGANG TANONG HINGGIL SA BALANSE SA PAGITAN NG KARAPATAN NG ISANG INDIBIDWAL AT TUNGKULIN NG MGA AHENSYA NG GOBYERNO NA MAGBIGAY NG IMPORMASYON SA PUBLIKO.
SA ISANG PANIG, IGIIT NG KAMPO NI DATING SPEAKER ROMUALDEZ NA ANG PAGPAPALABAS NG HINDI BERIPIKADONG IMPORMASYON AY MAAARING MAKASIRA SA KANYANG KARAPATANG IPAGPALAGAY NA WALANG SALA HANGGA’T WALA PANG HATOL ANG HUKUMAN.
MAHALAGA ANG PRINSIPYO NG PRESUMPTION OF INNOCENCE, SAPAGKAT ANG ISANG AKUSASYON, LALO NA KUNG GALING SA ISANG AHENSYA NG PAMAHALAAN, AY MAY MALAKING EPEKTO SA PANANAW NG PUBLIKO.
SA KABILANG PANIG, ANG MGA AHENSYA NG PAMAHALAAN TULAD NG BI AY MAY RESPONSIBILIDAD NA PANATILIHING LIGTAS ANG MGA PROSESO NG HUSTISYA AT TUGUNAN ANG MGA IMPORMASYONG MAY KAUGNAYAN SA PAGPAPATUPAD NG BATAS.
NGUNIT KASAMA SA RESPONSIBILIDAD NA ITO ANG PAGTIYAK NA ANG MGA IMPORMASYON AY WASTO, MAY SAPAT NA BATAYAN, AT HINDI NAGDUDULOT NG MABILISANG PAGHATOL NG PUBLIKO.
ANG HAKBANG NG KAMPO NI ROMUALDEZ NA HUMINGI NG SOURCE, BERIPIKASYON, AT PAGPAPALIWANAG AY NAGLALAYONG MALAMAN KUNG MAY MATIBAY NA EBIDENSYA SA LIKOD NG PAHAYAG NG BI.
SA MAS MALAWAK NA PANANAW, IPINAPAKITA NG PANGYAYARING ITO ANG KAHALAGAHAN NG RESPONSABLENG KOMUNIKASYON NG MGA AHENSYA NG GOBYERNO, LALO NA KAPAG ANG USAPIN AY MAY KINALAMAN SA ISANG NAKABITIN NA KASO SA HUKUMAN.
ANG HULING PASYA AY NASA MGA KARAMPATANG AHENSYA AT HUKUMAN, NGUNIT ANG PANGUNAHING ARAL AY MALINAW: ANG IMPORMASYON MULA SA PAMAHALAAN AY DAPAT NAKABATAY SA KATOTOHANAN, BERIPIKASYON, AT PAGGALANG SA DUE PROCESS.
oOo
FLORES: PINURI NI HOUSE COMMITTEE ON DANGEROUS DRUGS CHAIRPERSON AT BUKIDNON REPRESENTATIVE JONATHAN KEITH FLORES ANG MATAGUMPAY NA PAGHARANG SA TATLUMPU’T SIYAM NA INTERNATIONAL PARCELS NA NAGLALAMAN NG PINAGHIHINALAANG ILIGAL NA DROGA NA MAY TINATAYANG HALAGANG LAGPAS APATNAPU’T ISANG MILYONG PISO.
ANG OPERASYON AY PINANGUNAHAN NG BUREAU OF CUSTOMS, SA PAKIKIPAGTULUNGAN NG PHILIPPINE DRUG ENFORCEMENT AGENCY O PDEA, PHILIPPINE POSTAL CORPORATION O PHLPOST, AT IBA PANG KASANGKOT NA AHENSIYA.
AYON KAY FLORES, PATUNAY ANG OPERASYON NA EPEKTIBO ANG MAHIGPIT NA PAGBABANTAY SA MGA HANGGANAN NG BANSA SA PAMAMAGITAN NG CUSTOMS PROFILING, X-RAY SCREENING, K-9 INSPECTION, PISIKAL NA PAGSUSURI NG MGA PARCEL, AT MAHUSAY NA KOORDINASYON NG MGA AHENSIYA NG PAMAHALAAN.
SINABI RIN NG MAMBABATAS NA MAHALAGANG IPAGPATULOY NG PDEA ANG MASUSING IMBESTIGASYON UPANG MATUKOY ANG MGA NAGPADALA, TUMANGGAP, NAGPONDO, AT MGA SINDIKATONG NASA LIKOD NG MGA NASABING PADALA.
IGINIIT NI FLORES NA ANG PAGKAKASAMSAM NG MGA PARCEL AY DAPAT MAGING SIMULA LAMANG NG MAS MALAWAK NA OPERASYON LABAN SA MGA ORGANISADONG GRUPO NA SANGKOT SA PAGPAPASOK NG ILIGAL NA DROGA SA BANSA.
IDINAGDAG PA NIYA NA DAPAT DING ISAALANG-ALANG ANG MGA KONTROLADONG DELIVERY OPERATION KUNG ITO AY ALINSUNOD SA BATAS, ANG PAGSUBAYBAY SA MGA PINANSIYAL NA TRANSAKSIYON, PAKIKIPAG-UGNAYAN SA MGA DAYUHANG LAW ENFORCEMENT AGENCIES, AT MAHIGPIT NA PAGSUNOD SA CHAIN OF CUSTODY NG MGA EBIDENSIYA.
TINIYAK DIN NI FLORES NA HANDA ANG HOUSE COMMITTEE ON DANGEROUS DRUGS NA SUPORTAHAN ANG MGA HAKBANG UPANG MAPALAKAS ANG KOORDINASYON, INTELLIGENCE SHARING, FORENSIC CAPABILITY, AT PAGSASANAY NG MGA PERSONNEL SA LABAN KONTRA DROGA.
———-
PAGSUSURI
ANG PAGHARANG SA MAHIGIT APATNAPU’T ISANG MILYONG PISONG HALAGA NG PINAGHIHINALAANG ILIGAL NA DROGA AY ISANG MAHALAGANG TAGUMPAY SA KAMPANYA LABAN SA ILEGAL NA PAGPASOK NG NARKOTIKO SA BANSA.
NGUNIT HIGIT PA SA PAGKAKASAMSAM NG MGA PARCEL, ANG MAS MALAKING HAMON AY ANG PAGTUKOY AT PAGPAPANAGOT SA MGA TAONG NASA LIKOD NG MGA OPERASYONG ITO. KUNG HINDI MATUTUNTON ANG MGA SINDIKATO, MAAARING MAGPATULOY LAMANG ANG KANILANG MGA ILIGAL NA GAWAIN SA PAMAMAGITAN NG IBA PANG PARAAN.
MAHALAGA ANG PANAWAGAN NA PALAKASIN ANG PAKIKIPAGTULUNGAN NG MGA AHENSIYA, PAGBUTIHIN ANG INTELLIGENCE SHARING, AT GAMITIN ANG MAKABAGONG TEKNOLOHIYA SA PAGTUKLAS NG MGA KAHINA-HINALANG PADALA. SA PANAHON NG LUMALAWAK NA ONLINE COMMERCE AT INTERNATIONAL PARCEL SERVICES, KAILANGANG SUMABAY DIN ANG MGA SISTEMA NG PAMAHALAAN SA MGA BAGONG PAMAMARAAN NG MGA KRIMINAL.
KASINGHALAGA RIN ANG MAAYOS NA PAG-IINGAT AT PAGDODOKUMENTO NG MGA EBIDENSIYA UPANG MATIYAK NA MAGIGING MATIBAY ANG MGA KASONG ISASAMPA SA HUKUMAN AT HINDI MABABASURA DAHIL SA MGA TEKNIKALIDAD.
ANG TUNAY NA TAGUMPAY SA LABAN KONTRA DROGA AY HINDI LAMANG NASUSUKAT SA DAMI NG NAKUKUMPISKANG KONTRABANDO. MAS MAHALAGA ANG PAGWASAK SA MGA SINDIKATONG NAGPAPALAGANAP NG ILEGAL NA DROGA, ANG PAGPAPANAGOT SA MGA MAY SALA, AT ANG PAGPAPANATILING LIGTAS NG MGA PAMAYANAN MULA SA PANGANIB NG NARKOTIKO.
oOo
SPEAKER: NAGPAHAYAG NG KUMPIYANSA SI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY III NA MAKAPAGPAPASA PA ANG KAMARA NG MAS MARAMING LEDAC O LEGISLATIVE-EXECUTIVE DEVELOPMENT ADVISORY COUNCIL PRIORITY BILLS BAGO MATAPOS ANG TAON.
AYON KAY SPEAKER DY, MARAMI SA MGA NATITIRANG PRIORITY MEASURES NG ADMINISTRASYON ANG NASA ADVANCED STAGE NA NG PROSESONG LEHISLATIBO KAYA MAY PAGKAKATAONG MAISULONG AT MAISABATAS ANG MGA ITO SA MGA SUSUNOD NA BUWAN.
KABILANG SA MGA UMUUSAD NA PANUKALA ANG PROPOSED CYBERSECURITY ACT NA NAKATAKDANG TALAKAYIN SA IKALAWANG PAGBASA, HABANG WALONG IBA PANG PANUKALA ANG NAKABINBIN SA PAGKILOS NG COMMITTEE ON APPROPRIATIONS O COMMITTEE ON WAYS AND MEANS.
NANAWAGAN SI SPEAKER DY SA KANILANG MGA KATUMBAS SA SENADO NA MAKIPAGTULUNGAN UPANG MAISAKATUPARAN ANG PAGPASA NG MGA NATITIRANG PRIORITY BILLS BAGO MATAPOS ANG KASALUKUYANG TAON.
SINABI NG SPEAKER NA MANANATILING PANGUNAHIN NG KAMARA ANG MGA PANUKALANG MAY DIREKTANG EPEKTO SA BUHAY NG MGA KARANIWANG PILIPINO AT SISIGURADUHIN NA ANG MGA ITO AY MASUSURI NANG MABUTI AT NAPAPANAHON.
BINIGYAN DIIN DIN NI DY ANG KAHALAHAN NG MALAPIT NA KOORDINASYON SA EXECUTIVE BRANCH, LALO NA SA PRESIDENTIAL LEGISLATIVE LIAISON OFFICE O PLLO, UPANG MAPABILIS ANG PROSESO SA PAMAMAGITAN NG AGARANG PAGBIBIGAY NG KOMENTO NG MGA AHENSIYA AT MAAGANG PAGSUSUMITE NG MGA PANUKALANG HINIHINGI NG PAMAHALAAN.
PAGSUSURI
ANG PAGPAPASA NG MGA PRIORITY BILLS AY MAHALAGANG BAHAGI NG PAGPAPATUPAD NG MGA PROGRAMA NG PAMAHALAAN DAHIL ANG MGA BATAS ANG NAGBIBIGAY NG LEGAL NA BATAYAN PARA SA MGA REPORMA AT SERBISYO SA BAYAN.
ANG PAGKAKAROON NG MARAMING PANUKALANG NASA ADVANCED STAGE NA AY NAGPAPAKITA NA ANG MGA KOMITE NG KAMARA AY PATULOY NA GUMAGAWA NG HAKBANG UPANG MAPABILIS ANG LEHISLATIBONG PROSESO. NGUNIT MAHALAGA PA RIN ANG MALALIM NA PAG-AARAL UPANG MATIYAK NA ANG MGA BATAS NA IPAPASA AY MAKATUTUGON SA TUNAY NA PANGANGAILANGAN NG MGA MAMAMAYAN.
ISA SA MGA BINIBIGYANG-PANSIN ANG CYBERSECURITY ACT, NA MAHALAGA SA PANAHON NG MABILIS NA PAGLAGO NG DIGITAL TECHNOLOGY AT PAGDAMI NG MGA BANTA SA ONLINE SECURITY. ANG GANITONG URI NG BATAS AY NAGLALAYONG PALAKASIN ANG PROTEKSIYON NG MGA PILIPINO, PAMAHALAAN, AT PRIBADONG SEKTOR LABAN SA MGA CYBER THREATS.
MAHALAGA RIN ANG KOORDINASYON NG KAMARA, SENADO, AT EXECUTIVE BRANCH DAHIL ANG PAGBUO NG BATAS AY ISANG PROSESONG NANGANGAILANGAN NG PAGKAKAISA AT PAGKAKATULUNGAN NG IBA’T IBANG SANGAY NG PAMAHALAAN.
ANG SUKAT NG TAGUMPAY NG ISANG LEHISLATIBONG AGENDA AY HINDI LAMANG NASUSUKAT SA DAMI NG NAIPASANG BATAS, KUNDI SA LALIM NG EPEKTO NITO SA BUHAY NG MGA PILIPINO. ANG HAMON AY MAKAPAGLIKHA NG MGA BATAS NA MAY KONKRETONG PAKINABANG AT MAGDUDULOT NG PANGMATAGALANG PAG-UNLAD PARA SA BANSA.
oOo
MAGSAYSAY: HIGIT LIMANG MILYONG SENIOR CITIZENS MULA SA IBA’T IBANG PANIG NG BANSA ANG NAKALAGDA NA SA PETISYONG NANANAWAGAN KAY PANGULONG FERDINAND “BONGBONG” MARCOS JR. NA LAGDAAN AT ISABATAS ANG PANUKALANG UNIVERSAL SOCIAL PENSION ACT BAGO ANG KANYANG STATE OF THE NATION ADDRESS O SONA SA HULYO A-BEINTE SIYETE.
ANG KAMPANYANG MAY PAMAGAT NA “LABINDALAWANG MILYONG LAGDA PARA SA MATATANDA: UNIVERSAL SOCIAL PENSION, NGAYON NA!” AY PINANGUNGUNAHAN NG HOUSE COMMITTEE ON SENIOR CITIZENS SA PAMUMUNO NI UNITED SENIOR CITIZENS PARTY-LIST REPRESENTATIVE MILAGROS AQUINO-MAGSAYSAY, KASAMA ANG MGA LOKAL NA PEDERASYON AT MGA TAGAPAGTAGUYOD SA BUONG BANSA.
MATATANDAANG NOONG MAYO A-BEINTE SAIS, DAAN-DAANG SENIOR CITIZENS ANG NAGMARTSA SA KONGRESO AT PERSONAL NA ISINUMITE KAY HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” DY III ANG UNANG BAHAGI NG MAHIGIT ISANG MILYONG LAGDA BILANG PAGPAPAKITA NG MALAWAK NA SUPORTA SA PANUKALA.
IPINAHAYAG NI SPEAKER DY ANG KANYANG SUPORTA SA PANUKALA AT SINABING ANG UNIVERSAL SOCIAL PENSION AY HINDI LAMANG TUNGKOL SA PINANSYAL NA TULONG KUNDI TUNGKOL DIN SA DIGNIDAD, PAGKILALA, AT PAGMAMALASAKIT SA MGA NAKATATANDANG PILIPINO. TINIYAK DIN NIYA NA BABANTAYAN NG KAMARA ANG PAG-USAD NG PANUKALA NA NASA COMMITTEE ON APPROPRIATIONS NA.
AYON NAMAN KAY REPRESENTATIVE MILAGROS AQUINO-MAGSAYSAY, LAYUNIN NG PANUKALA NA MAGBIGAY NG SOCIAL PENSION SA LAHAT NG PILIPINONG ANIMNAPUNG TAONG GULANG PATAAS, ANUMAN ANG KANILANG KALAGAYAN SA BUHAY, AT HINDI LAMANG SA MGA ITINUTURING NA INDIGENT SENIOR CITIZENS.
NANAWAGAN DIN SIYA KAY PANGULONG MARCOS NA GAWING BAHAGI NG KANYANG PAMANA ANG PAGPAPATUPAD NG UNIVERSAL SOCIAL PENSION UPANG MAIPAKITA ANG PAGMAMAHAL AT PAGPAPAHALAGA SA LABINDALAWANG MILYONG SENIOR CITIZENS NG BANSA.
——-
PAGSUSURI
ANG PANAWAGAN PARA SA UNIVERSAL SOCIAL PENSION AY SUMASALAMIN SA LUMALAKING PANGANGAILANGAN NG MGA NAKATATANDANG PILIPINO SA PANAHONG TUMATAAS ANG GASTUSIN SA PAGKAIN, GAMOT, AT IBA PANG PANGUNAHING PANGANGAILANGAN.
SA KASALUKUYAN, ANG SOCIAL PENSION NG PAMAHALAAN AY NAKATUON LAMANG SA MGA INDIGENT O MAHIHIRAP NA SENIOR CITIZENS. SA ILALIM NG PANUKALANG BATAS, LALAWAK ANG SAKLAW NITO UPANG MAISAMA ANG LAHAT NG MGA PILIPINONG MAY EDAD NA ANIMNAPU PATAAS, ANUMAN ANG KANILANG KALAGAYAN SA BUHAY.
MULA SA PANANAW NG MGA NAGSUSULONG NG PANUKALA, ANG PAGTANGGAP NG SOCIAL PENSION AY HINDI DAPAT ITURING NA PRIBILEHIYO KUNDI PAGKILALA SA AMBAG NG MGA NAKATATANDA SA PAG-UNLAD NG BANSA AT PAGTITIYAK NA MAY SUPORTA SILA SA KANILANG MGA PANGUNAHING PANGANGAILANGAN.
GAYUNMAN, ANG PAGPAPATUPAD NG ISANG UNIVERSAL NA PROGRAMA AY MANGANGAILANGAN DIN NG MALAKING PONDO MULA SA PAMAHALAAN. KAYA MAHALAGANG MATIYAK NA MAY SAPAT NA PONDO AT MAAYOS NA PLANO SA PAGPAPATUPAD NITO NANG HINDI NAAAPEKTUHAN ANG IBA PANG MAHAHALAGANG SERBISYONG PANLIPUNAN.
ANG LAYUNIN NG PANUKALANG ITO AY MAGBIGAY NG MAS MATATAG NA SEGURIDAD AT DIGNIDAD SA MGA NAKATATANDANG PILIPINO. ANG MAGIGING PASYA NG MGA MAMBABATAS AT NG PANGULO AY MAGIGING MAHALAGANG HAKBANG SA PAGTITIMBANG KUNG PAANO MAIPAGKAKASUNDO ANG PAGPAPALAWAK NG SOCIAL PROTECTION AT ANG KAKAYAHAN NG PAMAHALAAN NA TUSTUSAN ANG NASABING PROGRAMA SA PANGMATAGALAN.
oOo
SPEAKER: KAMARA, NAKAHANDA NA PARA SA IKALIMANG SONA NI PBBM SA JULY 27
PINANGUNAHAN NI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” DY III ANG HULING INSPEKSIYON AT DRY RUN SA PLENARY HALL, KASAMA ANG MGA OPISYAL NG KAMARA, BILANG HULING HAKBANG SA PAGHAHANDA PARA SA MAHALAGANG KONSTITUSYONAL NA OKASYON.
AYON KAY SPEAKER DY, TUNGKULIN NG KAMARA NA TIYAKING ANG BAWAT ASPETO NG STATE OF THE NATION ADDRESS O SONA AY MAGING MAAYOS, LIGTAS, AT ANGKOP SA KAHALAGAHAN NG PAGTITIPON.
BINIGYANG-DIIN NG HOUSE SPEAKER NA ANG SONA AY HINDI LAMANG PARA SA PAMAHALAAN, KUNDI PARA SA BAWAT PILIPINO, DAHIL DITO INILALAHAD NI PANGULONG FERDINAND R. MARCOS, JR. ANG KALAGAYAN NG BANSA AT ANG MGA PLANO NG PAMAHALAAN.
NAPAGKASUNDUAN DIN NG KAMARA AT NG OFFICE OF THE PRESIDENT NA PANATILIHING SIMPLE NGUNIT MARANGAL ANG PAGDARAOS NG SONA.
NAUNA NANG IDINEKLARA NI HOUSE SECRETARY GENERAL ATTY. CHELOY VELICARIA-GARAFIL NA HANDA NA ANG LAHAT NG LOGISTICAL PREPARATIONS, KABILANG ANG PAG-AAYOS NG MGA UPUAN PARA SA MGA PANAUHIN AT MGA VIEWING ROOM PARA SA HINDI MAKAKAPASOK SA PLENARY HALL.
SAMANTALA, HIGIT TATLUMPUNG MEDICAL PERSONNEL, KASAMA ANG MGA KAWANI MULA SA MGA PANGUNAHING OSPITAL, DEPARTMENT OF HEALTH, BUREAU OF FIRE PROTECTION, PHILIPPINE NATIONAL POLICE, AT MGA LOKAL NA PAMAHALAAN, ANG NAKAANTABAY UPANG TIYAKING MAGING LIGTAS AT MAAYOS ANG PAGDARAOS NG SONA NG PANGULO.
————
ANALISIS
ANG MASUSING PAGHAHANDA PARA SA SONA AY HIGIT PA SA USAPIN NG PROTOKOL O SEREMONYA. ITO AY PAGPAPAKITA NG PAGGALANG SA ISA SA PINAKAMAHALAGANG TUNGKULIN NG PANGULO SA ILALIM NG SALIGANG BATAS—ANG PAG-UULAT SA SAMBAYANAN TUNGKOL SA KALAGAYAN NG BANSA AT MGA HAKBANG NG PAMAHALAAN.
ANG PAGSASAGAWA NG MGA DRY RUN, PAGPAPAGANDA NG MGA PASILIDAD, AT MAHIGPIT NA KOORDINASYON NG HOUSE, OFFICE OF THE PRESIDENT, SENADO, AT IBA’T IBANG AHENSIYA AY NAGLALAYONG MAIWASAN ANG ABERYA AT MATIYAK NA MAGIGING MAAYOS ANG PAGDARAOS NG PAGTITIPON.
MAHALAGA RIN ANG MALAWAK NA PAGHAHANDA SA SEGURIDAD AT SERBISYONG MEDIKAL. SA PAGDALO NG MGA PINAKAMATAAS NA OPISYAL NG PAMAHALAAN, MGA DIPLOMATA, AT IBA PANG PANAUHIN, KAILANGANG MAY AGARANG TUGON SA ANUMANG POSIBLENG EMERHENSIYA.
ANG PAGPAPASYA NAMAN NA GAWING SIMPLE NGUNIT MARANGAL ANG SONA AY NAGPAPAHIWATIG NG PAGNANAIS NA BIGYANG-DIIN ANG NILALAMAN NG TALUMPATI, SA HALIP NA ANG KARANGYAAN NG OKASYON.
ANG TUNAY NA SUKATAN NG TAGUMPAY NG SONA AY HINDI LAMANG ANG MAAYOS NA PAGDARAOS NITO, KUNDI ANG MGA POLISIYA, DIREKSIYON, AT MGA KONKRETONG HAKBANG NA ILALAHAD NG PANGULO UPANG TUGUNAN ANG MGA PANGANGAILANGAN AT HAMON NA KINAKAHARAP NG MGA PILIPINO.
oOo
DE LIMA: NAGHAIN SI HOUSE SENIOR DEPUTY MINORITY LEADER AT MAMAMAYANG LIBERAL PARTY-LIST REPRESENTATIVE LEILA DE LIMA NG HOUSE BILL NUMBER 10135 NA LALAYONG PALAKASIN ANG PROTEKSIYON NG MGA PASYENTE LABAN SA ILEGAL NA HOSPITAL DETENTION DAHIL SA HINDI PAGBABAYAD NG MGA BAYARIN SA OSPITAL.
LAYUNIN NG PANUKALA NA AMYENDAHAN ANG REPUBLIC ACT NUMBER 9439 SA PAMAMAGITAN NG PAGPAPATAW NG MAS MABIGAT NA PARUSA SA MGA OSPITAL, MEDICAL CLINIC, AT IBA PANG PAGAMUTAN NA NAGPIPIGIL SA PAGLABAS NG MGA PASYENTE DAHIL LAMANG SA HINDI PA NABABAYARANG HOSPITAL BILLS.
AYON KAY DE LIMA, HINDI MAKATARUNGAN NA ANG MGA TAONG NAGPAPAGAMOT AY NADARAGDAGAN PA NG PANGAMBA KUNG MAKAKAUWI SILA O ANG KANILANG MGA KAANAK MATAPOS ANG GAMUTAN DAHIL LAMANG SA KAKULANGAN NG PERA.
SA ILALIM NG PANUKALA, HINDI LAMANG ANG MGA PASYENTE ANG POPROTEKTAHAN KUNDI PATI ANG KANILANG MGA KAMAG-ANAK, KINATAWAN, TAGAPAG-ALAGA, AT MGA BAGONG SILANG NA SANGGOL LABAN SA ANUMANG URI NG HOSPITAL DETENTION.
NILINAW DIN SA PANUKALA NA HINDI MAAARING GAMITING DAHILAN ANG HINDI PAGBABAYAD NG PROFESSIONAL FEES NG MGA DOKTOR UPANG PIGILAN ANG PAGLABAS NG PASYENTE SA OSPITAL.
KABILANG DIN SA PANUKALA ANG PAGBIBIGAY NG EKSEMPSIYON SA MGA INDIGENT SENIOR CITIZENS SA PAGHAHAIN NG PROMISSORY NOTE KUNG SILA AY INENDORSO NG SOCIAL SERVICE OFFICE NG OSPITAL.
UPANG MAPANGALAGAAN DIN ANG INTERES NG MGA PAGAMUTAN, PAPAYAGAN ANG IBA PANG ANYO NG GARANTIYA SA HINDI PA NABABAYARANG OBLIGASYON, TULAD NG DEEDS OF ASSIGNMENT MULA SA GSIS O SSS, AT MGA GUARANTEE LETTER MULA SA PCSO, DSWD, O DOH.
———
PAGSUSURI
ANG PAGPAPAGAMOT AY ISANG PANGUNAHING PANGANGAILANGAN AT HINDI DAPAT MAGING DAHILAN UPANG MAWALAN NG KALAYAAN ANG ISANG PASYENTE O ANG KANIYANG MGA KAANAK DAHIL LAMANG SA KAKULANGAN NG PAMBAYAD.
BAGAMA’T MATAGAL NANG MAY BATAS NA NAGBABAWAL SA HOSPITAL DETENTION, NAGPAPAHIWATIG ANG PANUKALANG ITO NA MAY MGA ULAT PA RIN NG MGA PAGLABAG, KAYA NAKIKITA ANG PANGANGAILANGANG PALAKASIN PA ANG MGA PARUSA AT LINAWIN ANG MGA PROBISYON NG BATAS.
MAHALAGA RIN NA NABABALANSE SA PANUKALA ANG KARAPATAN NG MGA PASYENTE AT ANG LEHITIMONG INTERES NG MGA OSPITAL NA MAKASINGIL NG KANILANG MGA BAYARIN. SA HALIP NA DETENSIYON, NAGLALATAG ITO NG MGA ALTERNATIBONG PARAAN NG PAGTITIYAK SA PAGBABAYAD, TULAD NG MGA GUARANTEE LETTER MULA SA MGA AHENSIYA NG PAMAHALAAN AT MGA BENEPISYO MULA SA GSIS O SSS.
KUNG MAISASABATAS ANG PANUKALANG ITO, MAAARING MAS MARAMING PILIPINO ANG MAGKAROON NG KUMPIYANSA NA MAGPAGAMOT SA ORAS NG PANGANGAILANGAN, NANG WALANG PANGAMBANG MAHADLANGAN ANG KANILANG PAGLABAS SA OSPITAL DAHIL SA KAKULANGAN NG PAMBAYAD.
ANG KALUSUGAN AY ISANG BATAYANG KARAPATAN NG BAWAT PILIPINO. KASABAY NG PAGTITIYAK SA MAKATAONG PAGTRATO SA MGA PASYENTE, MAHALAGA RING MAGPATULOY ANG PAGHAHANAP NG MGA SOLUSYONG MAGPAPANATILI SA MATATAG NA SERBISYONG PANGKALUSUGAN AT MAKATARUNGANG SISTEMA NG PAGBABAYAD SA MGA PAGAMUTAN.
oOo
SPEAKER: NAGPAHAYAG NG KUMPIYANSA SI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY III NA KAYANG GAMPANAN NG SENADO ANG DALAWA NITONG MAHAHALAGANG TUNGKULIN—BILANG IMPEACHMENT COURT AT BILANG LEHISLATIBONG KATAWAN—NANG HINDI NAANTALA ANG PAGPAPASA NG MGA MAHAHALAGANG PANUKALANG BATAS.
SA ISANG VIDEO STATEMENT, SINABI NI SPEAKER DY NA HANDA ANG KAMARA NA MAKIPAGTULUNGAN SA SENADO SA ILALIM NG PAMUMUNO NI SENATE PRESIDENT SHERWIN GATCHALIAN UPANG MAISAKATUPARAN ANG MGA NATITIRANG PRIORITY LEGISLATIVE MEASURES NG ADMINISTRASYON.
AYON SA SPEAKER, MAY KAKAYAHAN ANG SENADO NA PAGSABAYIN ANG KANILANG KONSTITUSYONAL NA TUNGKULIN BILANG IMPEACHMENT COURT AT ANG KANILANG RESPONSIBILIDAD BILANG MGA MAMBABATAS.
BINIGYANG-DIIN DIN NIYA NA MAAARING IPAGPATULOY NG MAGKABILANG KAPULUNGAN ANG PAGPAPAINAM SA MGA PANUKALANG BATAS SA PAMAMAGITAN NG MGA BICAMERAL CONFERENCE COMMITTEE AT MGA TECHNICAL WORKING GROUP.
DAGDAG PA NI SPEAKER DY, ANG PINAKAMAHALAGA AY MAPANATILI ANG MOMENTUM NG LEGISLATIVE AGENDA UPANG MAKAPAGPASA NG MGA BATAS NA MAKATUTUGON SA MGA PANGANGAILANGAN NG MGA PILIPINO.
IGINIIT DIN NIYA NA ANG LAYUNIN NG KONGRESO AY HINDI ANG INTERES NG KAMARA O SENADO, KUNDI ANG PAGLIKHA NG MGA BATAS NA MAGPAPAGAAN NG BUHAY NG MGA MAMAMAYAN AT MAGPAPAUNLAD SA BANSA.
———-
PAGSUSURI
ANG PAHAYAG NI SPEAKER DY AY NAGPAPAKITA NG PANINIWALA NA KAYANG PAGSABAYIN NG SENADO ANG KANILANG MGA TUNGKULIN SA KABILA NG MGA MAHAHALAGANG USAPING KONSTITUSYONAL NA KANILANG HINAHARAP.
SA ILALIM NG KONSTITUSYON, MAY SARILING GAMPANIN ANG SENADO BILANG IMPEACHMENT COURT KAPAG MAY PAGLILITIS SA MGA MATATAAS NA OPISYAL NG PAMAHALAAN. GAYUNMAN, MAY PANANAGUTAN DIN ITO SA PAGTALAKAY AT PAGPAPASA NG MGA PANUKALANG BATAS NA MAHALAGA SA PAGPAPATAKBO NG PAMAHALAAN AT PAG-UNLAD NG BANSA.
ANG PAGPAPATULOY NG MGA TALAKAYAN SA PAMAMAGITAN NG MGA BICAMERAL CONFERENCE COMMITTEE AT MGA TECHNICAL WORKING GROUP AY MAAARING MAKATULONG UPANG HINDI HUMINTO ANG PROSESO NG PAGGAWA NG BATAS HABANG GINAGAMPANAN ANG IBA PANG TUNGKULIN NG MGA MAMBABATAS.
MAHALAGA ANG KOORDINASYON AT PAGKAKAISA NG KAMARA AT SENADO UPANG MATIYAK NA ANG MGA PANUKALANG MAY MALAKING EPEKTO SA EKONOMIYA, KABUHAYAN, SERBISYONG PANLIPUNAN, AT PAMAMAHALA AY HINDI MAANTALA.
ANG PINAKAMAHALAGA AY ANG KAPAKANAN NG MGA PILIPINO. ANUMAN ANG MGA PULITIKAL O KONSTITUSYONAL NA PROSESONG KINAKAHARAP NG KONGRESO, NANANATILING MAHALAGA ANG PAGPAPATULOY NG PAGPAPASA NG MGA BATAS NA MAGPAPABUTI SA KALIDAD NG BUHAY AT MAGPAPALAKAS SA PAG-UNLAD NG BANSA.
oOo
YAMSUAN: ISINUSULONG NI PARAÑAQUE SECOND DISTRICT REPRESENTATIVE BRIAN YAMSUAN ANG PAGPAPATIBAY SA PHILIPPINE BLOOD CENTER O PBC SA PAMAMAGITAN NG HOUSE BILL NUMBER 7871, UPANG MAGING GANAP NA PAMBANSANG SENTRO NG MGA SERBISYONG MAY KAUGNAYAN SA DUGO.
AYON KAY YAMSUAN, MAHALAGANG MAGKAROON NG SARILING LEHISLATIBONG CHARTER, SAPAT NA PONDO, AT MAS MALAWAK NA KAPANGYARIHAN ANG PBC UPANG MATIYAK ANG AGARANG PAGKAKAROON NG LIGTAS NA DUGO PARA SA MGA PASYENTENG NANGANGAILANGAN, LALO NA SA PANAHON NG KALAMIDAD AT MGA EMERHENSIYANG PANGKALUSUGAN.
SA ILALIM NG PANUKALA, MAGKAKAROON NG PAUNANG PONDO NA ISANG DAANG MILYONG PISO ANG PBC. LALAYON DIN NITONG PALAKASIN ANG KAKAYAHAN NG AHENSIYA SA PAGKOLEKTA, PAGSUSURI, PAGPOPROSESO, PAG-IIMBAK, AT PAMAMAHAGI NG DUGO, GAYUNDIN ANG PAGREREKRUTA AT PAGSASANAY NG MGA BLOOD DONOR.
BAGAMA’T ITINATAG ANG PBC NOONG 2005 SA PAMAMAGITAN LAMANG NG ISANG ADMINISTRATIVE ISSUANCE NG DEPARTMENT OF HEALTH, HANGGANG NGAYON AY WALA PA RIN ITONG BATAS NA NAGTATAKDA NG KAPANGYARIHAN, ORGANISASYON, AT PONDO NITO.
DAHIL DITO, MARAMI PA RING PILIPINO ANG UMAAASA SA PHILIPPINE RED CROSS KAPAG NANGANGAILANGAN NG DUGO PARA SA MGA KRITIKAL NA OPERASYON, MALULUBHANG SAKIT, O MGA BIKTIMA NG AKSIDENTE.
NAKAPALOOB DIN SA PANUKALA ANG PAGTATATAG NG MGA REGIONAL BLOOD CENTERS SA IBA’T IBANG BAHAGI NG BANSA UPANG MAS MAPALAPIT ANG SERBISYO SA MGA LUGAR NA KULANG ANG ACCESS SA BLOOD SERVICES.
BINIGYANG-DIIN NI YAMSUAN NA ALINSUNOD DIN ITO SA REKOMENDASYON NG WORLD HEALTH ORGANIZATION NA DAPAT MAGKAROON ANG BAWAT BANSA NG ISANG MAAYOS NA PAMBANSANG BLOOD SYSTEM NA NAKABATAY SA BATAS AT PARE-PAREHO ANG PAMANTAYAN SA KALIDAD AT KALIGTASAN NG DUGO.
——-
PAGSUSURI
ANG DUGO AY HINDI NAGAGAWA SA LABORATORYO. TANGING MULA LAMANG ITO SA MGA BOLUNTARYONG DONOR, KAYA NAPAKAHALAGA NG ISANG MATATAG AT MAAYOS NA SISTEMA NG PAGKOLEKTA AT PAMAMAHAGI NITO.
KUNG MAGIGING BATAS ANG HOUSE BILL 7871, MAAARING LUMAKAS ANG KAKAYAHAN NG PAMAHALAAN NA TUMUGON SA MGA PANGANGAILANGAN SA DUGO, HINDI LAMANG SA MGA OSPITAL SA KALAKHANG LUNGSOD KUNDI PATI SA MGA LALAWIGAN AT LIBLIB NA PAMAYANAN.
ANG PAGKAKAROON NG MGA REGIONAL BLOOD CENTERS AY MAKATUTULONG UPANG MAPABILIS ANG PAGHAHATID NG DUGO SA MGA PASYENTENG NASA KRITIKAL NA KALAGAYAN, LALO NA SA PANAHON NG KALAMIDAD, MALALAKING AKSIDENTE, O MGA PUBLIC HEALTH EMERGENCIES.
MAHALAGA RING BIGYANG-PANSIN NA HINDI NILALAYON NG PANUKALANG ITO NA PALITAN ANG MAHALAGANG PAPEL NG PHILIPPINE RED CROSS. SA HALIP, LAYON NITONG PALAKASIN ANG KAKAYAHAN NG PAMAHALAAN AT MAGKAROON NG MAS ORGANISADO AT MAS NAPAPANAHONG PAMBANSANG BLOOD SYSTEM NA MAKAKATULONG KASAMA ANG MGA UMIIRAL NANG INSTITUSYON.
ANG PAGPAPATATAG SA PHILIPPINE BLOOD CENTER AY HINDI LAMANG USAPIN NG PAGDARAGDAG NG PONDO. ITO AY PAMUMUHUNAN SA KALUSUGAN, KAHANDAAN, AT PAGLILIGTAS NG BUHAY NG MGA PILIPINO. KAPAG MAY SAPAT AT LIGTAS NA SUPLAY NG DUGO, MAS MARAMING BUHAY ANG MAAARING MAISALBA SA MGA ORAS NA PINAKAKAILANGAN ITO.
oOo
CORVERA: NANAWAGAN SI AGUSAN DEL NORTE LONE DISTRICT REPRESENTATIVE DALE CORVERA NA ITUON NI PANGULONG FERDINAND MARCOS JR. ANG KANYANG NALALAPIT NA STATE OF THE NATION ADDRESS O SONA SA MGA PINAKAMAHALAGANG SULIRANING KINAKAHARAP NG MGA PILIPINO.
AYON KAY CORVERA, DAPAT BIGYANG-PRAYORIDAD NG PANGULO ANG PATULOY NA PAGTAAS NG GASTUSIN SA PAMUMUHAY, PAGPAPALAKAS NG MGA IMPRASTRAKTURA AT KAHANDAAN SA SAKUNA, GAYUNDIN ANG PAGTITIYAK SA SEGURIDAD NG SUPLAY NG ENERHIYA.
BINIGYANG-DIIN NG MAMBABATAS NA NAPAPANAHON NANG MAGLATAG ANG PANGULO NG MALINAW NA DIREKSYON SA ISYU NG UMENTO SA SAHOD. ANIYA, HANGGANG NGAYON AY NANANATILING MABIGAT ANG PASANIN NG MGA MANGGAGAWA DAHIL SA MATAAS NA PRESYO NG MGA PANGUNAHING BILIHIN.
TINUKOY RIN NI CORVERA ANG NAKABINBING PANUKALANG BATAS NA NAGLALAYONG BUWAGIN ANG MATAGAL NANG REGIONAL WAGE SYSTEM AT PALITAN ITO NG IISANG PAMBANSANG MINIMUM WAGE. ANUMANIYA, DAPAT MAGPAHAYAG ANG PANGULO NG TIYAK NA POSISYON TUNGKOL DITO.
KAUGNAY NAMAN NG MGA PAGBAHA AT PAGKASIRA NG MGA IMPRASTRAKTURA DAHIL SA MALALAKAS NA ULAN, HINIMOK NI CORVERA ANG PANGULO NA MAGBIGAY NG UPDATE SA ISYU NG MGA FLOOD CONTROL PROJECTS AT ILATAG ANG MGA HAKBANG UPANG MAIWASTO ANG MGA KAKULANGAN AT MAISAMA ANG MGA ITO SA SUSUNOD NA PAMBANSANG BADYET.
INAASAHAN DIN NG MAMBABATAS NA ILALAHAD NG PANGULO ANG ISANG MALINAW NA ROADMAP PARA SA ENERGY SECURITY, LALO NA SA HARAP NG HINDI TIYAK NA SITWASYON SA GITNANG SILANGAN AT SA MALAKING PAG-ASA NG PILIPINAS SA INAANGKAT NA LANGIS.
SINABI PA NI CORVERA NA MAHALAGANG MAIBALIK ANG TIWALA NG PUBLIKO SA PAMAHALAAN SA PAMAMAGITAN NG KONKRETONG MGA HAKBANG AT MALINAW NA MGA PATAKARAN.
⸻
ANALYSIS
ANG MGA INAASAHAN NI REPRESENTATIVE DALE CORVERA PARA SA SONA AY SUMASALAMIN SA MGA ISYUNG DIREKTANG NARARAMDAMAN NG MGA KARANIWANG PILIPINO.
HINDI LAMANG SAPAT ANG PAG-UULAT NG MGA NAGAWA NG PAMAHALAAN. MAS MAHALAGA ANG PAGLALAHAD NG MGA SUSUNOD NA HAKBANG UPANG MABAWASAN ANG HIRAP NA DULOT NG MATAAS NA PRESYO NG MGA BILIHIN, MAPALAKAS ANG MGA PROYEKTONG PANG-IMPRASTRAKTURA, AT MAIWASAN ANG MALALAKING PINSALA SA TUWING MAY KALAMIDAD.
ANG ISYU NG SAHOD AY MATAGAL NANG HINIHILING NG MGA MANGGAGAWA. KUNG MAGBIBIGAY ANG PANGULO NG MALINAW NA DIREKSYON TUNGKOL SA WAGE POLICY, MAKATUTULONG ITO SA PAGLILINAW NG POSISYON NG PAMAHALAAN AT SA PAGPAPASYA NG KONGRESO SA MGA NAKABINBING PANUKALA.
MAHALAGA RIN ANG PANANAGUTAN SA MGA FLOOD CONTROL PROJECTS. ANG MGA PILIPINO AY UMAASA HINDI LAMANG SA MGA PANGAKO KUNDI SA MGA NASUSUKAT NA RESULTA, LALO NA’T TAUN-TAON AY NAKARARANAS ANG BANSA NG MATINDING PAGBAHA.
SAMANTALA, ANG ENERGY SECURITY AY HINDI NA LAMANG USAPIN NG SUPLAY NG LANGIS. ITO AY USAPIN NG PRESYO NG KURYENTE, PAMASAHE, PRODUKSIYON NG MGA NEGOSYO, AT PANGKALAHATANG KATATAGAN NG EKONOMIYA.
ANG SONA AY HINDI LAMANG PAGLALAGOM NG MGA NAGAWA. ITO RIN AY PAGKAKATAON UPANG MAGBIGAY NG MALINAW NA DIREKSYON, MAGPAKITA NG PANANAGUTAN, AT MAGLATAG NG MGA SOLUSYONG MAKAPAGPAPANUMBALIK NG TIWALA NG MAMAMAYAN SA PAMAHALAAN.
oOo
ROMUALDEZ: NILINAW NG KAMPO NI DATING HOUSE SPEAKER AT LEYTE REPRESENTATIVE FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA WALA ITONG BALAK UMALIS NG PILIPINAS AT HAHARAPIN ANG REKLAMONG INIHAIN LABAN SA KANYA SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN SA ORAS NA PORMAL NA MAIHATID SA KANYA ANG KOPYA NG REKLAMO.
AYON KAY ATTY. ELAINE A. ATIENZA, TAGAPAGSALITA NI ROMUALDEZ, WALANG KATOTOHANAN ANG MGA PARATANG NA INIIWASAN NG MAMBABATAS ANG LEGAL NA PROSESO. ANIYA, NANANATILI SI ROMUALDEZ SA BANSA AT NAKAHANDANG SAGUTIN ANG MGA PARATANG SA TAMANG PANAHON.
BINIGYANG-DIIN DIN NI ATIENZA NA NASA YUGTO PA LAMANG NG PRELIMINARY INVESTIGATION ANG KASO, AT HINDI PA ITO NAGBUBUNGA NG ANUMANG PAGTITIBAY NG PANANAGUTAN O PAGHAHAIN NG KASONG KRIMINAL SA SANDIGANBAYAN.
IDINAGDAG PA NIYA NA HINDI PA PORMAL NA NAIHAHATID KAY ROMUALDEZ ANG KOPYA NG REKLAMO. KAPAG NATANGGAP NA ITO, AGAD ANIYANG MAGSUSUMITE NG KANYANG SAGOT SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN.
IGINIIT DIN NG KAMPO NI ROMUALDEZ NA ANG BATAS AY NAKABATAY SA LAKAS NG EBIDENSYA AT HINDI SA INGAY NG MGA AKUSASYON. NANINIWALA RIN SILA NA SA WASTONG PAGDINIG AT MASUSING PAGSUSURI NG MGA EBIDENSYA AY MAGIGING MALINAW ANG KATOTOHANAN AT MALILINIS NI ROMUALDEZ ANG KANYANG PANGALAN.
———
ANALYSIS
ANG MAHALAGANG PUNTO SA BALITANG ITO AY ANG PAGGALANG SA DUE PROCESS—ISANG PUNDAMENTAL NA PRINSIPYO NG ATING SISTEMA NG HUSTISYA.
ANG PAGBUBUKAS NG PRELIMINARY INVESTIGATION AY HINDI PA PAGHATOL NA MAY KASALANAN ANG SINUMANG INIREREKLAMO. LAYUNIN NG YUGTONG ITO NA BIGYAN ANG MAGKABILANG PANIG NG PAGKAKATAONG MAGLATAG NG KANILANG MGA EBIDENSYA AT PALIWANAG BAGO MAGPASYA ANG MGA AWTORIDAD KUNG MAY SAPAT NA BATAYAN UPANG MAGHAIN NG PORMAL NA KASO.
MAHALAGA RING TANDAAN NA NANANATILING UMIIRAL ANG PRESUMPTION OF INNOCENCE HANGGA’T WALANG PANGWAKAS NA PASYA ANG HUKUMAN O ANG KINAKAUKULANG AHENSYA.
SA MGA KASONG MAY MATAAS NA INTERES NG PUBLIKO, KARANIWAN NANG NAGIGING MAINIT ANG TALAKAYAN SA MIDYA AT SOCIAL MEDIA. SUBALIT ANG MGA PAMPUBLIKONG OPINYON AY HINDI KAPALIT NG PORMAL NA PROSESONG LEGAL.
KAYA ANG PINAKAMAHALAGA AY HAYAANG GUMALAW ANG BATAS AYON SA ITINATAKDA NITONG MGA PANUNTUNAN. ANG REKLAMO AY DAPAT SURIIN BATAY SA MGA EBIDENSYANG IHAHARAP, AT ANG TUGON NG MGA INIREREKLAMO AY DAPAT DING PAKINGGAN NANG MAY PAGIGING MAKATARUNGAN.
ANG PAGHAHANAP NG KATOTOHANAN AY HINDI NAKASALALAY SA MGA PARATANG O HAKA-HAKA, KUNDI SA MAAYOS, MALAYA, AT WALANG KINIKILINGANG PAGPAPATUPAD NG BATAS.
oOo
BARBERS: MARIING KINONDENA NI DATING SURIGAO DEL NORTE SECOND DISTRICT REPRESENTATIVE ROBERT ACE BARBERS ANG UMANO’Y MARAHAS NA PAGHARANG AT PAG-ATAKE NG CHINA COAST GUARD SA MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY NA NAGSASAGAWA NG ROUTINE MISSION MALAPIT SA AYUNGIN SHOAL SA WEST PHILIPPINE SEA.
AYON KAY BARBERS, ANG UMANO’Y PAGGAMIT NG MGA KAHOY NA BATON LABAN SA MGA PILIPINONG SUNDALO NA NASA ISANG RUBBER BOAT AY ISANG LANTARANG AKTO NG PANANAKOT AT AGRESYON NA NAGLAGAY SA PANGANIB SA BUHAY NG MGA TAUHAN NG HUKBONG DAGAT.
BINIGYANG-DIIN NIYA NA ANG INSIDENTE AY HINDI LAMANG PAGLABAG SA MGA TINATANGGAP NA PAMANTAYAN NG PAG-UUGALI SA DAGAT, KUNDI ISA RING HAMON SA SOBERANYA AT KARAPATAN NG PILIPINAS SA MGA LUGAR NA INAANGKIN NITO SA ILALIM NG INTERNATIONAL LAW.
SINABI NI BARBERS NA DAPAT AGARANG GAMITIN NG PAMAHALAAN ANG LAHAT NG DIPLOMATIKO AT LEGAL NA HAKBANG UPANG TUTULAN ANG UMANO’Y INSIDENTE AT PANAGUTIN ANG MGA SANGKOT SA MGA GAWAING NAGLALAGAY SA PANGANIB SA BUHAY NG MGA PILIPINO.
NANAWAGAN DIN SIYA SA KONGRESO NA IPAGPATULOY ANG MODERNISASYON NG ARMED FORCES OF THE PHILIPPINES, PHILIPPINE COAST GUARD, AT IBA PANG AHENSIYANG PANGKARAGATAN UPANG MAS MAPALAKAS ANG KAKAYAHAN NG MGA ITO SA PAGTATANGGOL NG KARAGATAN NG BANSA.
PINURI RIN NI BARBERS ANG DISIPLINA AT PROPESYONALISMO NG MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY NA NANATILING KALMADO AT NAKATUON SA KANILANG MISYON SA KABILA NG UMANO’Y PANGHAHARAS.
HINIKAYAT DIN NIYA ANG INTERNATIONAL COMMUNITY NA MAGKAISA SA PAGKONDENA SA MGA AKSIYONG NAGBABANTA SA KALAYAAN SA PAGLALAYAG, KAPAYAPAAN SA REHIYON, AT PAGGALANG SA INTERNATIONAL LAW.
⸻
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NI DATING CONGRESSMAN ROBERT ACE BARBERS AY MULING NAGBIBIGAY-DIIN SA PATULOY NA HAMON SA SEGURIDAD AT SOBERANYA NG PILIPINAS SA WEST PHILIPPINE SEA.
KUNG MAPATUTUNAYAN ANG MGA ULAT NG PANANAKIT SA MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY, MALAKING USAPIN ITO HINDI LAMANG SA DIPLOMASYA KUNDI PATI SA PAGTATAGUYOD NG BATAS INTERNASYONAL AT SA KALIGTASAN NG MGA NAGLILINGKOD SA ATING BANSA.
ANG PANAWAGAN PARA SA MAS MALAKAS NA MODERNISASYON NG AFP AT PHILIPPINE COAST GUARD AY NAPAPANAHON, SAPAGKAT HABANG LUMALALA ANG MGA TENSIYON SA KARAGATAN, MAS KAILANGAN ANG MAKABAGONG KAGAMITAN, PAGSASANAY, AT SAPAT NA SUPORTA PARA SA MGA NAGBABANTAY SA ATING TERITORYO.
MAHALAGA RING IPAGPATULOY NG PILIPINAS ANG PAGGAMIT NG MGA MAPAYAPANG PARAAN TULAD NG DIPLOMASYA AT MGA LEGAL NA MEKANISMO. ANG PAGIGING MATATAG SA PANININDIGAN AY HINDI NANGANGAHULUGANG PAGGAMIT NG DAHAS, KUNDI ANG MATIYAGANG PAGTATANGGOL SA MGA KARAPATANG KINIKILALA NG INTERNATIONAL LAW.
ANG PAGKAKAISA NG MGA PILIPINO AT ANG SUPORTA NG INTERNATIONAL COMMUNITY AY MAHALAGA RIN UPANG MAIPAKITA NA ANG ANUMANG URI NG PANANAKOT O PAMIMILIT AY HINDI DAPAT MAGING KATANGGAP-TANGGAP SA LOOB NG ISANG RULES-BASED INTERNATIONAL ORDER.
ANG KAPAYAPAAN SA WEST PHILIPPINE SEA AY MANANATILING LAYUNIN NG PILIPINAS. SUBALIT ANG KAPAYAPAANG ITO AY DAPAT NAKASALIG SA PAGGALANG SA SOBERANYA NG MGA BANSA, PAGSUNOD SA BATAS INTERNASYONAL, AT PAGTANGGI SA ANUMANG URI NG KARAHASAN O PAMIMILIT.
oOo
SALCEDA: ITINALAGA NI PANGULONG FERDINAND MARCOS JR. SI DATING ALBAY REPRESENTATIVE JOEY SARTE SALCEDA BILANG BAGONG KALIHIM NG PRESIDENTIAL LEGISLATIVE LIAISON OFFICE O PLLO.
MULING NAGBABALIK SI SALCEDA SA GABINETE MATAPOS ANG HALOS DALAWANG DEKADA. NOONG 2007, NAGSILBI RIN SIYA BILANG PRESIDENTIAL CHIEF OF STAFF.
KILALA SI SALCEDA BILANG ISA SA MGA NANGUNGUNANG EKONOMISTA SA BANSA. BAGO PUMASOK SA PAMAHALAAN, NAGTRABAHO SIYA SA ILANG MALALAKING INTERNATIONAL INVESTMENT FIRMS AT NAGKAMIT NG PAGKILALA BILANG ISA SA PINAKAHUSAY NA MARKET ANALYST SA ASIA-PACIFIC REGION.
SA HOUSE OF REPRESENTATIVES, NAGSILBI SIYANG ANIM NA TERMINO AT PINAMUNUAN ANG MGA MAHAHALAGANG KOMITE KABILANG ANG APPROPRIATIONS, WAYS AND MEANS, ECONOMIC AFFAIRS, AT TRADE AND INDUSTRY. KILALA RIN SIYA BILANG RESIDENT ECONOMIST NG KAMARA.
BILANG GOVERNOR NG ALBAY, NAGING TANYAG ANG LALAWIGAN DAHIL SA MGA MAKABAGONG HAKBANG SA DISASTER RISK REDUCTION AT CLIMATE CHANGE ADAPTATION, KABILANG ANG ZERO CASUALTY DOCTRINE.
SA KANYANG PAHAYAG, NAGPASALAMAT SI SALCEDA KAY PANGULONG MARCOS SA TIWALA AT PAGKAKATALAGA SA KANIYA. SINABI NIYA NA ANG PINAKAMAHALAGANG YAMAN NG ADMINISTRASYON AY ANG ORAS, KAYA SISIKAPIN NIYANG MAISULONG ANG MGA NALALABING MAHAHALAGANG PANUKALANG BATAS NG PAMAHALAAN.
DAGDAG PA NIYA, NAIS NIYANG GAWING MAS MALAKAS NA POLICY OFFICE ANG PLLO AT MAGING TULAY NG PANGULO SA PRIBADONG SEKTOR, AKADEME, AT CIVIL SOCIETY UPANG MAKALIKOM NG MGA PINAKAMAHUSAY NA IDEYA PARA SA PAMAHALAAN.
DUMATING ANG KANYANG PAGKAKATALAGA SA PANAHONG NAGHAHANDA ANG ADMINISTRASYON PARA SA STATE OF THE NATION ADDRESS AT SA PAGSUSUMITE NG PANUKALANG PAMBANSANG BADYET.
⸻
ANALYSIS
ANG PAGTATALAGA KAY JOEY SALCEDA BILANG KALIHIM NG PRESIDENTIAL LEGISLATIVE LIAISON OFFICE AY MAHALAGANG HAKBANG SA PAGPAPALAKAS NG UGNAYAN NG EHEKUTIBO AT LEHISLATIBO.
ANG PLLO ANG NAGSISILBING PANGUNAHING TULAY SA PAGITAN NG MALACAÑANG AT NG KONGRESO. KAYA ANG PAGLUKLOK SA ISANG TAONG MAY MALAWAK NA KARANASAN SA PAGGAWA NG BATAS, PAMAMAHALA, AT EKONOMIYA AY MAAARING MAKATULONG SA MAS MABILIS NA PAGTALAKAY AT PAGPAPASA NG MGA PANUKALANG BATAS NA KABILANG SA LEHISLATIBONG AGENDA NG ADMINISTRASYON.
BILANG DATING MAMBABATAS AT DATING GOVERNOR, MAY MALALIM NA PAG-UNAWA SI SALCEDA SA MGA PROSESO NG PAMAHALAAN AT SA MGA HAMONG KINAKAHARAP NG MGA LOKAL NA PAMAHALAAN AT NG PAMBANSANG EKONOMIYA. ANG KANYANG KARANASAN SA PRIBADONG SEKTOR AY MAAARI RING MAGDALA NG MGA BAGONG PANANAW SA PAGBUO NG MGA PATAKARAN.
MAHALAGA RIN ANG KANYANG PAHAYAG NA PALALAKASIN ANG PARTISIPASYON NG AKADEME, PRIBADONG SEKTOR, AT CIVIL SOCIETY SA PAGBUO NG MGA POLISIYA. KUNG MAISASAKATUPARAN ITO, MAAARING MAGING MAS MALAWAK AT MAS INKLUSIBO ANG PROSESO NG PAGPAPASYA NG PAMAHALAAN.
SA PAGLALAPIT NG SONA AT PAGHAHANDA SA PAMBANSANG BADYET, INAASAHANG MAGIGING MAHALAGA ANG PAPEL NG PLLO SA PAGPAPATIBAY NG KOORDINASYON SA PAGITAN NG MALACAÑANG AT NG KONGRESO UPANG MAISULONG ANG MGA PROGRAMANG MAGLALAYONG PASIGLAHIN ANG EKONOMIYA AT TUGUNAN ANG MGA PANGANGAILANGAN NG MGA PILIPINO.
oOo
SPEAKER: NAGPAHAYAG NG KUMPIYANSA SI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY III NA KAYANG GAMPANAN NG SENADO ANG DALAWA NITONG MAHAHALAGANG TUNGKULIN—BILANG IMPEACHMENT COURT AT BILANG LEHISLATIBONG KATAWAN—NANG HINDI NAANTALA ANG PAGPAPASA NG MGA MAHAHALAGANG PANUKALANG BATAS.
SA ISANG VIDEO STATEMENT, SINABI NI SPEAKER DY NA HANDA ANG KAMARA NA MAKIPAGTULUNGAN SA SENADO SA ILALIM NG PAMUMUNO NI SENATE PRESIDENT SHERWIN GATCHALIAN UPANG MAISAKATUPARAN ANG MGA NATITIRANG PRIORITY LEGISLATIVE MEASURES NG ADMINISTRASYON.
AYON SA SPEAKER, MAY KAKAYAHAN ANG SENADO NA PAGSABAYIN ANG KANILANG KONSTITUSYONAL NA TUNGKULIN BILANG IMPEACHMENT COURT AT ANG KANILANG RESPONSIBILIDAD BILANG MGA MAMBABATAS.
BINIGYANG-DIIN DIN NIYA NA MAAARING IPAGPATULOY NG MAGKABILANG KAPULUNGAN ANG PAGPAPAINAM SA MGA PANUKALANG BATAS SA PAMAMAGITAN NG MGA BICAMERAL CONFERENCE COMMITTEE AT MGA TECHNICAL WORKING GROUP.
DAGDAG PA NI SPEAKER DY, ANG PINAKAMAHALAGA AY MAPANATILI ANG MOMENTUM NG LEGISLATIVE AGENDA UPANG MAKAPAGPASA NG MGA BATAS NA MAKATUTUGON SA MGA PANGANGAILANGAN NG MGA PILIPINO.
IGINIIT DIN NIYA NA ANG LAYUNIN NG KONGRESO AY HINDI ANG INTERES NG KAMARA O SENADO, KUNDI ANG PAGLIKHA NG MGA BATAS NA MAGPAPAGAAN NG BUHAY NG MGA MAMAMAYAN AT MAGPAPAUNLAD SA BANSA.
———-
PAGSUSURI
ANG PAHAYAG NI SPEAKER DY AY NAGPAPAKITA NG PANINIWALA NA KAYANG PAGSABAYIN NG SENADO ANG KANILANG MGA TUNGKULIN SA KABILA NG MGA MAHAHALAGANG USAPING KONSTITUSYONAL NA KANILANG HINAHARAP.
SA ILALIM NG KONSTITUSYON, MAY SARILING GAMPANIN ANG SENADO BILANG IMPEACHMENT COURT KAPAG MAY PAGLILITIS SA MGA MATATAAS NA OPISYAL NG PAMAHALAAN. GAYUNMAN, MAY PANANAGUTAN DIN ITO SA PAGTALAKAY AT PAGPAPASA NG MGA PANUKALANG BATAS NA MAHALAGA SA PAGPAPATAKBO NG PAMAHALAAN AT PAG-UNLAD NG BANSA.
ANG PAGPAPATULOY NG MGA TALAKAYAN SA PAMAMAGITAN NG MGA BICAMERAL CONFERENCE COMMITTEE AT MGA TECHNICAL WORKING GROUP AY MAAARING MAKATULONG UPANG HINDI HUMINTO ANG PROSESO NG PAGGAWA NG BATAS HABANG GINAGAMPANAN ANG IBA PANG TUNGKULIN NG MGA MAMBABATAS.
MAHALAGA ANG KOORDINASYON AT PAGKAKAISA NG KAMARA AT SENADO UPANG MATIYAK NA ANG MGA PANUKALANG MAY MALAKING EPEKTO SA EKONOMIYA, KABUHAYAN, SERBISYONG PANLIPUNAN, AT PAMAMAHALA AY HINDI MAANTALA.
ANG PINAKAMAHALAGA AY ANG KAPAKANAN NG MGA PILIPINO. ANUMAN ANG MGA PULITIKAL O KONSTITUSYONAL NA PROSESONG KINAKAHARAP NG KONGRESO, NANANATILING MAHALAGA ANG PAGPAPATULOY NG PAGPAPASA NG MGA BATAS NA MAGPAPABUTI SA KALIDAD NG BUHAY AT MAGPAPALAKAS SA PAG-UNLAD NG BANSA.
oOo
ROMUALDEZ: IGINIIT NG TAGAPAGSALITA NI DATING HOUSE SPEAKER AT LEYTE REPRESENTATIVE FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA NANANATILING GANAP NA UMIIRAL ANG KONSTITUSYONAL NA PRESUMPTION OF INNOCENCE NG MAMBABATAS KAUGNAY NG KASONG NASA TANGGAPAN NG OFFICE OF THE OMBUDSMAN.
AYON KAY ATTY. ELAINE A. ATIENZA, ANG KASALUKUYANG HAKBANG NG OMBUDSMAN AY SIMULA PA LAMANG NG ISANG PRELIMINARY INVESTIGATION. ANUMANIYA, WALA PANG ISINASAMPANG KASONG KRIMINAL SA SANDIGANBAYAN, HINDI PA NAKOKONBIKSI SI ROMUALDEZ SA ANUMANG PAGLABAG, AT HINDI PA RIN SIYA NABIBIGYAN NG PAGKAKATAONG MAKAPAGSUMITE NG KANIYANG SAGOT SA MGA PARATANG.
SINABI NI ATIENZA NA HINDI PA PORMAL NA NAIHAHATID SA KANILA ANG KOPYA NG REKLAMO. DAGDAG PA NIYA, KAPAG NATANGGAP NA ITO AY AGAD NAMAN NILANG SASAGUTIN NANG BUO AT ALINSUNOD SA BATAS.
BINIGYANG-DIIN DIN NIYA NA ANG BATAS AY HINDI NAGPAPASYA BATAY SA INGAY NG MGA PARATANG, KUNDI SA LAKAS AT BIGAT NG MGA EBIDENSIYANG INIHAHARAP.
AYON PA SA TAGAPAGSALITA, GINAGALANG NILA ANG LAHAT NG LEGAL NA PROSESO AT NANINIWALA SILANG DAPAT LUTASIN ANG USAPIN SA TAMANG LEGAL NA FORUM KUNG SAAN MAGKAKAROON NG PAGKAKATAON ANG MAGKABILANG PANIG NA MAIPRISINTA ANG KANILANG MGA PANIG.
MARIIN DIN NIYANG PINASINUNGALINGAN ANG MGA PARATANG NA TINANGKA NI ROMUALDEZ NA TAKASAN ANG PROSESO NG BATAS. ANIYA, NANATILI AT MANANATILI SI ROMUALDEZ SA PILIPINAS AT HAHARAP SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN UPANG LINISIN ANG KANIYANG PANGALAN.
⸻
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NG KAMPON NI DATING SPEAKER FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ AY NAGPAPAALALA SA ISANG MAHALAGANG PRINSIPYO NG BATAS—ANG PRESUMPTION OF INNOCENCE.
SA ILALIM NG KONSTITUSYON, ANG ISANG TAO AY ITINUTURING NA WALANG KASALANAN HANGGA’T HINDI NAPATUTUNAYAN ANG PAGKAKASALA SA PAMAMAGITAN NG DUE PROCESS OF LAW. ANG PAGBUBUKAS NG ISANG PRELIMINARY INVESTIGATION AY HINDI PA NANGANGAHULUGANG MAY PANANAGUTAN NA ANG ISANG INIREREKLAMO. LAYUNIN NITO NA BIGYAN NG PAGKAKATAON ANG MAGKABILANG PANIG NA MAIHARAP ANG KANILANG MGA EBIDENSIYA AT PALIWANAG.
MAHALAGA RIN ANG PAGGALANG SA LEGAL NA PROSESO. ANG MGA USAPING LEGAL AY DAPAT NILULUTAS SA MGA KORTE O SA MGA AHENSIYANG MAY HURISDIKSIYON, HINDI SA PAMAMAGITAN NG MGA HAKA-HAKA O PAGHUHUSGA SA OPINYON NG PUBLIKO.
KASABAY NITO, MAY KARAPATAN DIN ANG MGA NAGREREKLAMO NA MAIPASURI ANG KANILANG MGA PARATANG SA ILALIM NG BATAS. ANG LAYUNIN NG PRELIMINARY INVESTIGATION AY TUKUYIN KUNG MAY SAPAT NA BATAYAN UPANG MAGPATULOY SA PAGSASAMPA NG KASO O HINDI.
ANUMAN ANG KALABASAN NG IMBESTIGASYON, ANG PINAKAMAHALAGA AY MASUNOD ANG DUE PROCESS, MAPANGALAGAAN ANG MGA KARAPATAN NG LAHAT NG PANIG, AT HAYAANG ANG BATAS AT ANG MGA EBIDENSIYA—HINDI ANG MGA PARATANG O OPINYON—ANG MAGPASYA SA KATOTOHANAN.
oOo
FLORES: HINIKAYAT NI BUKIDNON SECOND DISTRICT REPRESENTATIVE JONATHAN KEITH “ATTY. JOHN” FLORES SI PANGULONG FERDINAND R. MARCOS JR. NA BIGYANG-DIIN SA KANYANG NALALAPIT NA STATE OF THE NATION ADDRESS O SONA ANG ILANG MAHAHALAGANG REPORMA NA ANIYA’Y MAY MALAKING EPEKTO SA KINABUKASAN NG BANSA.
AYON KAY FLORES, DAPAT ITULAK NG PANGULO ANG PAGPAPASA NG ISANG EPEKTIBONG ANTI-POLITICAL DYNASTY LAW, PALAWAKIN ANG MGA PROGRAMA SA MEDIKAL NA EDUKASYON AT SERBISYONG PANGKALUSUGAN SA MINDANAO, AT MAGPATUPAD NG MAS MAHIGPIT NA HAKBANG LABAN SA LUMALAGANAP NA ONLINE GAMBLING.
BINIGYANG-DIIN NG MAMBABATAS NA HINDI LAMANG DAPAT ILAHAD SA SONA ANG MGA NAGAWA NG PAMAHALAAN, KUNDI PATI ANG MGA SULIRANING NANGANGAILANGAN NG MALAKAS NA PAMUMUNO AT POLITICAL WILL.
TINUKOY NI FLORES NA NAKAPASA NA SA KAMARA ANG PANUKALANG ANTI-POLITICAL DYNASTY ACT, KUNG SAAN KABILANG ANG KANYANG HOUSE BILL 381. UMAASA SIYA NA HIKAYATIN NG PANGULO ANG KONGRESO NA TAPUSIN ANG PAGPAPASA NG BATAS SA LOOB NG IKA-20 KONGRESO.
SA USAPING PANGKALUSUGAN, IPINAALALA NI FLORES ANG PAGKAKAAPRUBA NG KAMARA SA HOUSE BILL 9390 NA LILIKHA NG COLLEGE OF MEDICINE SA BUKIDNON STATE UNIVERSITY UPANG MADAGDAGAN ANG MGA DOKTOR SA BUKIDNON AT IBA PANG LUGAR SA MINDANAO.
NANAWAGAN DIN SIYA NG MAS MAHIGPIT NA PAGKONTROL SA ONLINE GAMBLING, LALO NA ANG PAG-UUGNAY NITO SA MGA E-WALLET AT MOBILE PAYMENT APPLICATIONS. SIYA ANG MAY-AKDA NG HOUSE BILL 721 NA NAGLALAYONG IPAGBAWAL ANG PAGPO-PROMOTE NG ONLINE GAMBLING SA MGA PLATAPORMANG ITO.
AYON KAY FLORES, ANG MGA REPORMANG ITO AY MAGPAPALAKAS SA DEMOKRASYA, MAGPAPABUTI SA SERBISYONG PANGKALUSUGAN, AT MAGPOPROTEKTA SA MGA PAMILYANG PILIPINO LABAN SA MASAMANG EPEKTO NG SUGAL SA INTERNET.
—————-
ANALYSIS
ANG MGA PANUKALANG INILAHAD NI REPRESENTATIVE FLORES AY HINDI LAMANG MGA LOKAL NA ISYU NG BUKIDNON KUNDI MGA PAMBANSANG HAMON NA MATAGAL NANG PINAG-UUUSAPAN.
ANG ISYU NG POLITICAL DYNASTY AY NAKASAAD MISMO SA SALIGANG BATAS, SUBALIT HANGGANG NGAYON AY WALA PA RING GANAP NA BATAS NA NAGPAPATUPAD NITO. KUNG MAGIGING BAHAGI ITO NG SONA, MAAARING MAGBIGAY ITO NG MAS MALAKAS NA IMPETUS SA KONGRESO UPANG TAPUSIN ANG LEHISLASYON.
MAHALAGA RIN ANG PANAWAGANG PALAKASIN ANG MEDIKAL NA EDUKASYON SA MINDANAO. HINDI LINGID SA KAALAMAN NG LAHAT NA MARAMING LALAWIGAN ANG KULANG SA MGA DOKTOR AT OSPITAL. ANG PAGLIKHA NG COLLEGE OF MEDICINE AT PAGPAPALAWAK NG MGA PASILIDAD PANGKALUSUGAN AY MAAARING MAGBIGAY NG PANGMATAGALANG SOLUSYON SA PROBLEMANG ITO.
SAMANTALA, ANG PAGLAGANAP NG ONLINE GAMBLING AY NAGIGING SANHI NG PAGKALUBOG SA UTANG, PAGKASIRA NG PAMILYA, AT PAGKALULONG NG ILANG KABATAAN AT MAMAMAYAN. ANG PAGHIHIWALAY NG MGA E-WALLET SA MGA GAMBLING PLATFORM AY ISANG HAKBANG UPANG MAPROTEKTAHAN ANG MGA MAHIHINANG SEKTOR NG LIPUNAN.
NGAYONG PAPALAPIT ANG SONA, INAASAHAN NG PUBLIKO NA HINDI LAMANG MAG-UULAT ANG PANGULO NG MGA NAGAWA NG PAMAHALAAN, KUNDI MAGLALATAG DIN NG MGA KONGKRETONG DIREKSIYON SA PAGHARAP SA MGA MALALAKING SULIRANING NAKAAAPEKTO SA DEMOKRASYA, KALUSUGAN, AT KAPAKANAN NG MGA PAMILYANG PILIPINO.
oOo
SPEAKER: BINIGYANG-DIIN NI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY III ANG MAKASAYSAYANG PAGPAPASA NG KAMARA DE REPRESENTANTES SA PANUKALANG RIGHT TO INFORMATION O RTI ACT, NA ANIYA’Y NAGPAPATUNAY NG MATIBAY NA PANININDIGAN NG MABABANG KAPULUNGAN PARA SA TRANSPARENSIYA, PANANAGUTAN, AT MABUTING PAMAMAHALA.
SA KANYANG MENSAHENG IPINARATING NI ISABELA SIXTH DISTRICT BOARD MEMBER AMADOR GAFFUD JR. SA INDUCTION CEREMONY NG PHILIPPINE INSTITUTE OF CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS O PICPA-ISABELA CHAPTER, BINIGYANG-PUGAY NI SPEAKER DY ANG MAHALAGANG PAPEL NG MGA CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS SA PAGPAPANATILI NG TIWALA NG PUBLIKO SA MGA INSTITUSYON.
AYON KAY SPEAKER DY, HIGIT PA SA PAGIGING MAHUSAY SA MGA NUMERO, ANG MGA ACCOUNTANT ANG MGA PROPESYUNAL NA NAGBABANTAY SA INTEGRIDAD NG MGA NEGOSYO, PAMAHALAAN, KORPORASYON, AT MGA PROGRAMANG PAMPUBLIKO.
IPINAALALA RIN NIYA NA BAGO MAG-ADJOURN ANG UNANG REGULAR NA SESYON NG KONGRESO, INAPRUBAHAN NG KAMARA ANG MATAGAL NANG HINIHINTAY NA RIGHT TO INFORMATION ACT KASABAY NG PANUKALANG EBAYAD ACT.
ANIYA, ANG DALAWANG PANUKALA AY NAKABATAY SA IISA LAMANG NA PRINSIPYO—ANG PAGTIYAK NA ANG BAWAT SENTIMO NG PONDO NG BAYAN AY MAAYOS, MALINAW, AT MAY PANANAGUTAN SA PAGGAMIT.
BINALAAN DIN NI SPEAKER DY NA HABANG PATULOY NA UMUUNLAD ANG ARTIFICIAL INTELLIGENCE, AUTOMATION, AT DIGITAL FINANCE, ANG INTEGRIDAD AY MANANATILING PINAKAMAHALAGANG KATANGIAN NG ISANG ACCOUNTANT.
SA PAGBUBUKAS NG IKALAWANG REGULAR NA SESYON NG KONGRESO, NANGAKO ANG SPEAKER NA IPAGPAPATULOY NG KAMARA ANG MGA REPORMANG MAGPAPABILIS SA PAGNENEGOSYO, MAGPAPALAKAS SA DIGITAL TRANSFORMATION NG PAMAHALAAN, AT MAGPAPATIBAY SA TRANSPARENSIYA AT PANANAGUTAN SA PAMAMAHALA NG PONDONG BAYAN.
————
ANALYSIS
ANG PAGPAPASA NG RIGHT TO INFORMATION ACT SA KAMARA AY ISANG MAHALAGANG HAKBANG TUNGO SA MAS BUKAS AT MAS PANANAGUTANG PAMAMAHALA. KAPAG NAGING GANAP NA BATAS ITO, MAS MAPAPADALI ANG PAGKUHA NG MGA MAMAMAYAN NG IMPORMASYONG MAY KINALAMAN SA MGA TRANSAKSIYON AT DESISYON NG PAMAHALAAN.
MAHALAGA RIN ANG MENSAHE NI SPEAKER DY SA MGA ACCOUNTANT. SA PANAHON NG DIGITALISASYON, HINDI SAPAT ANG PAGGAMIT NG MAKABAGONG TEKNOLOHIYA KUNG WALA NAMAN ANG KATAPATAN AT PROPESYUNALISMO NG MGA TAONG NAGPAPATAKBO NG MGA SISTEMA.
ANG MGA CPA AY MAY MAHALAGANG TUNGKULIN SA PAGTITIYAK NA ANG PONDO NG BAYAN AY GINAGAMIT NANG WASTO AT ANG MGA ULAT PINANSIYAL AY TUMUTUGON SA PAMANTAYAN NG KATAPATAN AT PANANAGUTAN. DAHIL DITO, SILA AY MAHALAGANG KATUWANG NG PAMAHALAAN SA PAGPAPALAKAS NG TIWALA NG PUBLIKO.
KASABAY NG RTI ACT, ANG PANUKALANG EBAYAD ACT AY NAGLALAYONG GAWING MAS MADALI, MAS MABILIS, AT MAS TRANSPARENTE ANG MGA TRANSAKSIYON SA PAMAHALAAN. KAPAG NAGSAMA ANG DIGITAL NA INOBASYON AT MAHIGPIT NA PANANAGUTAN, MAS LALONG MAPAPATIBAY ANG SERBISYONG PUBLIKO.
IPINAKIKITA NG MGA HAKBANG NA ITO ANG PAGNANAIS NG KAMARA NA ISABATAS ANG MGA REPORMANG MAGPAPALAKAS SA MABUTING PAMAMAHALA. SUBALIT ANG TUNAY NA TAGUMPAY NG MGA PANUKALANG ITO AY NAKASALALAY PA RIN SA MAAYOS NA PAGPAPATUPAD, PAKIKILAHOK NG MGA PROPESYUNAL, AT PATULOY NA PAGBABANTAY NG MAMAMAYAN.
oOo
ROMUALDEZ: IGINIIT NG ABOGADO NI DATING HOUSE SPEAKER FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA HANDA ANG KANIYANG KLIYENTE NA HARAPIN ANG ANUMANG REKLAMONG MAAARING ISAMPA SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN KAUGNAY NG ISYU SA MGA FLOOD CONTROL PROJECTS.
AYON KAY ABOGADO ADE FAJARDO, WALA UMANONG EBIDENSIYANG NAG-UUGNAY KAY ROMUALDEZ SA MGA IPINAPARATANG NA IREGULARIDAD.
SINABI NIYA NA NASA CASE BUILD-UP STAGE PA LAMANG ANG USAPIN AT WALA PANG PORMAL NA PRELIMINARY INVESTIGATION O SUBPOENA NA INILALABAS ANG OFFICE OF THE OMBUDSMAN LABAN SA DATING SPEAKER.
BINIGYANG-DIIN DIN NI FAJARDO NA WALANG DIREKTANG PARTISIPASYON SI ROMUALDEZ SA PAGPONDO AT IMPLEMENTASYON NG MGA FLOOD CONTROL PROJECTS, KAYA NANINIWALA SILA NA WALANG BATAYAN ANG MGA PARATANG.
KINUWESTIYON DIN NG ABOGADO ANG KREDIBILIDAD NG MGA NAGING PAHAYAG NG ILANG SAKSI NA ANILA’Y PABAGO-BAGO AT HINDI MAPAGKAKATIWALAAN.
IDINAGDAG PA NIYA NA AYON SA KANILA, WALA RING NATUKLASANG PANANAGUTAN LABAN KAY ROMUALDEZ ANG INDEPENDENT COMMISSION FOR INFRASTRUCTURE MATAPOS ANG IMBESTIGASYON NITO.
IGINIIT NI FAJARDO NA NANATILI SI ROMUALDEZ SA BANSA, PATULOY NA GINAGAMPANAN ANG KANYANG TUNGKULIN BILANG KINATAWAN NG UNANG DISTRITO NG LEYTE, AT HINDI UMANO NAGTATAGO O UMIIWAS SA PROSESO.
ANUMAN ANG MAGING HAKBANG NG OMBUDSMAN, NAKAHANDA UMANO ANG DATING SPEAKER NA TUMUGON SA TAMANG PANAHON AT SA TAMANG LEGAL NA PROSESO.
⸻
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NG KAMPONG NI DATING SPEAKER MARTIN ROMUALDEZ AY NAGPAPAALALA NG ISANG MAHALAGANG PRINSIPYO SA ATING SISTEMA NG HUSTISYA—ANG PRESUMPTION OF INNOCENCE O ANG PAGPAPALAGAY NA ANG ISANG TAO AY WALANG KASALANAN HANGGA’T HINDI NAPATUTUNAYAN SA TAMANG PROSESO NG BATAS.
KUNG TOTOONG WALA PA NAMANG PRELIMINARY INVESTIGATION AT WALA PANG SUBPOENA MULA SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN, MAHALAGANG HAYAANG GUMULONG MUNA ANG IMBESTIGASYON NANG WALANG PANGHUHUSGA MULA SA PUBLIKO.
SA KABILANG BANDA, MAHALAGA RIN NA ANG MGA PARATANG UKOL SA MGA PROYEKTONG PINONDOHAN NG PAMAHALAAN AY MASUSING MAIMBESTIGAHAN DAHIL PONDO NG BAYAN ANG NAKATAYA.
ANG LAYUNIN NG ISANG IMBESTIGASYON AY HINDI LAMANG UPANG MAGHANAP NG MAY PANANAGUTAN KUNDI UPANG MALAMAN ANG KATOTOHANAN BATAY SA MGA DOKUMENTO, SAKSI, AT IBA PANG MATIBAY NA EBIDENSIYA.
SA HULI, ANG PAGTITIWALA NG MAMAMAYAN SA MGA INSTITUSYON NG PAMAHALAAN AY NAKASALALAY SA PAGIGING MALAYA, PANTAY, AT WALANG KINIKILINGANG PAGPAPATUPAD NG BATAS.
ANUMAN ANG MAGING RESULTA NG KASONG ITO, ANG PINAKAMAHALAGA AY MASUNOD ANG DUE PROCESS, MAPROTEKTAHAN ANG KARAPATAN NG LAHAT NG PANIG, AT LUMABAS ANG KATOTOHANAN SA PAMAMAGITAN NG MAKATARUNGANG IMBESTIGASYON.
oOo
SPEAKER: NANAWAGAN SI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” G. DY THE THIRD NG MAS MALAKAS NA SUPORTA NG PAMAHALAAN SA MGA LALAWIGANG NAGSISILBING FOOD BASKETS NG BANSA UPANG MAPANATILI ANG SEGURIDAD SA PAGKAIN, LALO NA SA HARAP NG BANTA NG EL NIÑO.
SA PAGDINIG NG HOUSE COMMITTEE ON AGRICULTURE AND FOOD TUNGKOL SA PAGHAHANDA LABAN SA EL NIÑO, BINIGYANG-DIIN NI SPEAKER DY NA MAHALAGANG MAPROTEKTAHAN ANG MGA PANGUNAHING LALAWIGAN NA NAGPOPRODYUS NG PAGKAIN, TULAD NG ISABELA.
AYON SA KANYA, ANG ISABELA AY HINDI LAMANG MAHALAGA SA SARILING EKONOMIYA NITO KUNDI ISA RING HALIGI NG PAMBANSANG FOOD SECURITY. TINATAYANG NAGMUMULA SA LALAWIGANG ITO ANG HUMIGIT-KUMULANG APATNAPU’T LIMANG PORSIYENTO NG PANGANGAILANGAN SA BIGAS NG NATIONAL CAPITAL REGION.
BINIGYANG-DIIN DIN NG SPEAKER NA HINDI SAPAT ANG MGA PANSAMANTALANG AYUDA SA PANAHON NG KRISIS. ANIYA, KAILANGANG MAMUHUNAN ANG PAMAHALAAN SA MAS MATITIBAY NA IRRIGATION SYSTEMS, WATER-EFFICIENT TECHNOLOGIES, COMMUNITY-BASED WATER MANAGEMENT, AT CLIMATE-RESILIENT AGRICULTURE.
IBINAHAGI NI SPEAKER DY ANG KARANASAN NG ISABELA KUNG SAAN NAGTULUNGAN ANG MGA PAMBANSA AT LOKAL NA AHENSIYA SA MAAGANG PAGMOMONITOR NG TUBIG SA MAGAT DAM, PAGPAPLANO NG WATER RELEASES, PAGBIBIGAY NG TULONG SA MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA, AT PAGPAPATUPAD NG MGA PANGMATAGALANG PROYEKTO SA IMPRASTRUKTURA NG TUBIG.
AYON KAY SPEAKER DY, NAPATUNAYAN NG KARANASAN NG ISABELA NA MAS EPEKTIBO ANG PAGHAHANDA KAPAG NAGKAKAISA ANG MGA PAMBANSANG AHENSIYA, LOKAL NA PAMAHALAAN, IRRIGATION MANAGERS, AT MGA MAGSASAKA.
BINIGYANG-DIIN PA NIYA NA ANG PAGPROTEKTA SA MGA MAGSASAKA AT MANGINGISDA AY PAGPROTEKTA RIN SA PAGKAIN SA HAPAG, SA EKONOMIYA, AT SA KINABUKASAN NG BAWAT PAMILYANG PILIPINO.
———-
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NI SPEAKER DY AY NAGBIBIGAY-DIIN SA ISANG MAHALAGANG KATOTOHANAN—ANG FOOD SECURITY AY NAGSISIMULA SA PAGPAPATATAG NG MGA LALAWIGANG NAGPOPRODYUS NG PAGKAIN.
KUNG HINDI MAPOPROTEKTAHAN ANG MGA FOOD BASKETS TULAD NG ISABELA LABAN SA EPEKTO NG EL NIÑO AT IBA PANG SAKUNA, HINDI LAMANG ANG MGA MAGSASAKA ANG MAAAPEKTUHAN. POSIBLE RING TUMAAS ANG PRESYO NG BIGAS AT IBA PANG PANGUNAHING PAGKAIN, NA DIREKTANG MARARAMDAMAN NG MGA PAMILYA SA BUONG BANSA.
MAHALAGA ANG PAGBIBIGAY NG AGARANG AYUDA SA MGA APEKTADONG MAGSASAKA AT MANGINGISDA, SUBALIT MAS MAHALAGA ANG PAGKAKAROON NG MGA PANGMATAGALANG SOLUSYON. ANG PAGPAPALAKAS NG IRRIGATION SYSTEMS, PAGGAMIT NG MAKABAGONG TEKNOLOHIYA SA PAGSASAKA, AT MAAYOS NA PAMAMAHALA SA YAMANG-TUBIG AY MGA PAMUMUHUNANG MAGBUBUNGA HINDI LAMANG NGAYON KUNDI SA MGA SUSUNOD PANG HENERASYON.
IPINAKIKITA RIN NG KARANASAN NG ISABELA NA ANG MAAGANG PAGHAHANDA AT MALAPIT NA KOORDINASYON NG PAMBANSANG PAMAHALAAN, MGA LOKAL NA PAMAHALAAN, AT MGA SEKTOR NG AGRIKULTURA AY MAAARING MAKABAWAS NANG MALAKI SA PINSALANG DULOT NG MATINDING TAGTUYOT.
ANG PAGTITIYAK SA MATATAG NA PRODUKSIYON NG PAGKAIN AY HINDI LAMANG TUNGKOL SA PAGTULONG SA MGA LALAWIGAN. ITO AY PAMUMUHUNAN PARA SA PAMBANSANG KATATAGAN, KALIGTASAN SA PAGKAIN, AT MAS MAGANDANG KINABUKASAN NG BAWAT PAMILYANG PILIPINO.
oOo
YOUNG GUNS: MARIING KINONDENA NG HOUSE YOUNG GUNS ANG UMANO’Y MARAHAS NA PAG-ATAKE NG MGA TAUHAN NG CHINA COAST GUARD SA ISANG SUNDALO NG PHILIPPINE NAVY MALAPIT SA BRP SIERRA MADRE SA AYUNGIN SHOAL SA WEST PHILIPPINE SEA.
BINUBUO ANG HOUSE YOUNG GUNS NINA DEPUTY SPEAKER PAOLO ORTEGA V, DEPUTY SPEAKER JAY KHONGHUN, REPRESENTATIVE ERNIX DIONISIO, AT REPRESENTATIVE ZIA ALONTO ADIONG.
AYON SA KANILA, HINDI KATANGGAP-TANGGAP ANG ANUMANG URI NG KARAHASAN LABAN SA MGA PILIPINONG NAGSASAGAWA NG KANILANG LEHITIMONG TUNGKULIN SA LOOB NG EXCLUSIVE ECONOMIC ZONE NG PILIPINAS.
BATAY SA MGA ULAT, LUMAPIT AT PUMALIBOT ANG ISANG RIGID-HULL INFLATABLE BOAT NG CHINA COAST GUARD SA BRP SIERRA MADRE AT KUMUHA NG MGA LARAWAN AT BIDYO. NANG I-ESKORTAN ITO PALAYO NG MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY, LUMALA UMANO ANG SITWASYON NANG HAMPASIN NG ISANG TAUHAN NG CHINA COAST GUARD ANG ISANG WALANG ARMAS NA PILIPINONG MANDARAGAT SA ULO GAMIT ANG KAHOY NA BATON, NA NAGDULOT NG MALUBHANG SUGAT AT PINSALA RIN SA ISANG NAVY RUBBER BOAT.
IPINAHAYAG NG HOUSE YOUNG GUNS ANG KANILANG BUONG SUPORTA SA ARMED FORCES OF THE PHILIPPINES AT SA DEPARTMENT OF NATIONAL DEFENSE SA PAGKONDENA SA NASABING INSIDENTE.
BINIGYANG-DIIN DIN NILA NA ANG AYUNGIN SHOAL AY NASA LOOB NG EXCLUSIVE ECONOMIC ZONE NG PILIPINAS AT ANG MGA GANITONG AKSIYON AY LABAG SA INTERNATIONAL LAW, KABILANG ANG UNITED NATIONS CONVENTION ON THE LAW OF THE SEA O UNCLOS AT ANG 2016 ARBITRAL AWARD.
NANAWAGAN DIN SILA SA CHINA NA ITIGIL ANG MGA MAPANGANIB NA GAWAIN NA NAGBABANTA SA BUHAY NG MGA TAO AT SA KAPAYAPAAN NG REHIYON, HABANG IPINAHAYAG ANG KANILANG PAGHANGA SA DISIPLINA AT PAGPIPIGIL NA IPINAKITA NG MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY.
⸻
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NG HOUSE YOUNG GUNS AY SUMASALAMIN SA PATULOY NA PAGKAKAISA NG MGA MAMBABATAS SA PAGTATANGGOL SA MGA KARAPATAN NG PILIPINAS SA WEST PHILIPPINE SEA.
ANG MGA UMANO’Y INSIDENTE NG PAGGAMIT NG PUWERSA LABAN SA MGA PILIPINONG NAGPAPATROLYA SA ATING KARAGATAN AY NAGPAPALAKAS SA PANAWAGAN PARA SA MAS MATAAS NA ANTAS NG PAG-IINGAT, PAGHAHANDA, AT KOORDINASYON SA PAGITAN NG MGA AHENSIYANG NANGANGALAGA SA PAMBANSANG SEGURIDAD.
MAHALAGA RING MANATILING NAKASANDIG ANG PILIPINAS SA INTERNATIONAL LAW SA PAGGIGIIT NG MGA KARAPATAN NITO. ANG 2016 ARBITRAL AWARD AT ANG UNCLOS AY PATULOY NA NAGSISILBING MAHALAGANG BATAYAN NG POSISYON NG BANSA SA MGA USAPIN SA WEST PHILIPPINE SEA.
KASABAY NITO, ANG PAGPAPAKITA NG PAGPIPIGIL AT PROPESYONALISMO NG MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY AY MAHALAGA UPANG MAIWASAN ANG LALONG PAGLALA NG TENSIYON HABANG PATULOY NA IPINAGTATANGGOL ANG MGA LEHITIMONG KARAPATAN NG PILIPINAS.
ANG PAGPAPANATILI NG KAPAYAPAAN SA WEST PHILIPPINE SEA AY NANGANGAILANGAN NG MATATAG NA DIPLOMASYA, PAGGALANG SA BATAS INTERNASYONAL, AT PATULOY NA PAGKAKAISA NG MGA PILIPINO SA PAGTATANGGOL SA SOBERANYA, KALIGTASAN NG MGA NAGLILINGKOD SA BAYAN, AT PAMBANSANG KAPAKANAN.
oOo
SPEAKER: MULING PINATIBAY NI HOUSE SPEAKER FAUSTINO “BOJIE” DY III ANG PANGAKO NG KAMARA NA WALANG LALAWIGAN ANG DAPAT MAPAG-IWANAN SA PAG-UNLAD NG BANSA.
SA PAMAMAGITAN NG MENSAHENG IPINAHAYAG NI SENIOR DEPUTY SPEAKER FERDINAND HERNANDEZ SA PAGDIRIWANG NG IKA-60 ANIBERSARYO NG SOUTH COTABATO AT IKA-27 T’NALAK FESTIVAL, BINIGYANG-DIIN NG SPEAKER NA ANG TUNAY NA PAG-UNLAD AY NAKAKAMIT KAPAG NAGKAKAISA ANG PAMAHALAAN AT ANG MAMAMAYAN.
INIHALINTULAD NI SPEAKER DY ANG MAKULAY NA HINABING T’NALAK SA SAMA-SAMANG PAGTUTULUNGAN NG MGA PILIPINO, SA KABILA NG PAGKAKAIBA NG KULTURA AT TRADISYON.
BINIGYANG-DIIN DIN NIYA ANG MGA PANUKALANG INAPRUBAHAN NG KAMARA BAGO MAGTAPOS ANG UNANG REGULAR NA SESYON NG IKA-20 KONGRESO. KABILANG DITO ANG PAGPAPALAWAK NG GOVERNMENT ASSISTANCE TO STUDENTS AND TEACHERS IN PRIVATE EDUCATION O GASTPE PROGRAM, PAGPAPATIBAY SA LAST MILE SCHOOLS PROGRAM, AT ANG PANUKALANG NATIONAL NUTRITION PROGRAM NA MAGPAPALAWAK SA SCHOOL-BASED FEEDING AT IBA PANG NUTRISYON PARA SA MGA BATA.
AYON KAY SPEAKER DY, HIGIT NA MAHALAGA KAYSA SA NAKASULAT NA BATAS ANG AKTWAL NA PAGBABAGONG NARARAMDAMAN NG MGA MAMAMAYAN.
SA PAGBUBUKAS NG IKALAWANG REGULAR NA SESYON NG KONGRESO, NANGAKO SIYA NA PATULOY NA PAKIKINGGAN NG KAMARA ANG MGA LOKAL NA PAMAHALAAN AT MGA MAMAMAYAN UPANG MAKAPAGPATUPAD NG MGA BATAS NA TUNAY NA TUTUGON SA KANILANG MGA PANGANGAILANGAN.
IGINIIT DIN NG SPEAKER NA WALANG LALAWIGAN, WALANG KOMUNIDAD, AT WALANG PILIPINONG DAPAT MAPAG-IWANAN SA PAG-UNLAD, LALO NA ANG MGA NANINIRAHAN SA MINDANAO.
————-
PAGSUSURI
ANG MENSAHE NI SPEAKER BOJIE DY AY NAGPAPAKITA NG ISANG MAHALAGANG PRINSIPYO SA PAMAMAHALA—NA ANG PAG-UNLAD AY HINDI DAPAT NAKASENTRO LAMANG SA MGA MALALAKING LUNGSOD O SA METRO MANILA.
MARAMI PA RING MGA LALAWIGAN ANG NAKARARANAS NG KAKULANGAN SA MGA PAARALAN, SERBISYONG PANGKALUSUGAN, NUTRISYON, AT MGA PROYEKTONG PANGKABUHAYAN. KAYA MAHALAGA ANG PAGPAPALAKAS SA MGA PROGRAMANG TUMUTULONG SA EDUKASYON AT NAGLALABAN SA MALNUTRISYON NG MGA BATA.
TAMA RIN ANG PAALALA NG SPEAKER NA HINDI SAPAT ANG PAGPAPASA NG MGA BATAS. ANG TUNAY NA SUKATAN NG TAGUMPAY NG ISANG BATAS AY KUNG NARARAMDAMAN BA ITO NG MGA KARANIWANG PILIPINO SA KANILANG PANG-ARAW-ARAW NA BUHAY.
KUNG MAS MARAMING BATA ANG NAKAKAPAG-ARAL, MAS MARAMING PAARALAN ANG NAAABOT SA MALALAYONG LUGAR, AT MAS MARAMING PAMILYA ANG NABIBIGYAN NG PAGKAKATAONG UMAHON SA KAHIRAPAN, SAKA PA LAMANG MASASABING NAGING MAKABULUHAN ANG MGA BATAS NA IPINASA NG KONGRESO.
SA HULI, ANG PANAWAGANG “NO PROVINCE SHOULD BE LEFT BEHIND” AY HINDI LAMANG ISANG MAGANDANG SLOGAN. ISA ITONG PANANAGUTAN NG PAMAHALAAN NA TIYAKING ANG BUNGA NG PAG-UNLAD AY UMAABOT SA BAWAT SULOK NG PILIPINAS, MULA LUZON, VISAYAS, HANGGANG MINDANAO. KAPAG PANTAY ANG PAGKAKATAON SA BAWAT LALAWIGAN, MAS LALONG TITIBAY ANG PAGKAKAISA AT MASISIGURO ANG PANGMATAGALANG PAG-UNLAD NG ATING BANSA.
oOo
ROMUALDEZ: IGINIIT NG TAGAPAGSALITA NI DATING HOUSE SPEAKER AT LEYTE REPRESENTATIVE FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ NA NANANATILING GANAP NA UMIIRAL ANG KONSTITUSYONAL NA PRESUMPTION OF INNOCENCE NG MAMBABATAS KAUGNAY NG KASONG NASA TANGGAPAN NG OFFICE OF THE OMBUDSMAN.
AYON KAY ATTY. ELAINE A. ATIENZA, ANG KASALUKUYANG HAKBANG NG OMBUDSMAN AY SIMULA PA LAMANG NG ISANG PRELIMINARY INVESTIGATION. ANUMANIYA, WALA PANG ISINASAMPANG KASONG KRIMINAL SA SANDIGANBAYAN, HINDI PA NAKOKONBIKSI SI ROMUALDEZ SA ANUMANG PAGLABAG, AT HINDI PA RIN SIYA NABIBIGYAN NG PAGKAKATAONG MAKAPAGSUMITE NG KANIYANG SAGOT SA MGA PARATANG.
SINABI NI ATIENZA NA HINDI PA PORMAL NA NAIHAHATID SA KANILA ANG KOPYA NG REKLAMO. DAGDAG PA NIYA, KAPAG NATANGGAP NA ITO AY AGAD NAMAN NILANG SASAGUTIN NANG BUO AT ALINSUNOD SA BATAS.
BINIGYANG-DIIN DIN NIYA NA ANG BATAS AY HINDI NAGPAPASYA BATAY SA INGAY NG MGA PARATANG, KUNDI SA LAKAS AT BIGAT NG MGA EBIDENSIYANG INIHAHARAP.
AYON PA SA TAGAPAGSALITA, GINAGALANG NILA ANG LAHAT NG LEGAL NA PROSESO AT NANINIWALA SILANG DAPAT LUTASIN ANG USAPIN SA TAMANG LEGAL NA FORUM KUNG SAAN MAGKAKAROON NG PAGKAKATAON ANG MAGKABILANG PANIG NA MAIPRISINTA ANG KANILANG MGA PANIG.
MARIIN DIN NIYANG PINASINUNGALINGAN ANG MGA PARATANG NA TINANGKA NI ROMUALDEZ NA TAKASAN ANG PROSESO NG BATAS. ANIYA, NANATILI AT MANANATILI SI ROMUALDEZ SA PILIPINAS AT HAHARAP SA OFFICE OF THE OMBUDSMAN UPANG LINISIN ANG KANIYANG PANGALAN.
⸻
ANALYSIS
ANG PAHAYAG NG KAMPON NI DATING SPEAKER FERDINAND MARTIN G. ROMUALDEZ AY NAGPAPAALALA SA ISANG MAHALAGANG PRINSIPYO NG BATAS—ANG PRESUMPTION OF INNOCENCE.
SA ILALIM NG KONSTITUSYON, ANG ISANG TAO AY ITINUTURING NA WALANG KASALANAN HANGGA’T HINDI NAPATUTUNAYAN ANG PAGKAKASALA SA PAMAMAGITAN NG DUE PROCESS OF LAW. ANG PAGBUBUKAS NG ISANG PRELIMINARY INVESTIGATION AY HINDI PA NANGANGAHULUGANG MAY PANANAGUTAN NA ANG ISANG INIREREKLAMO. LAYUNIN NITO NA BIGYAN NG PAGKAKATAON ANG MAGKABILANG PANIG NA MAIHARAP ANG KANILANG MGA EBIDENSIYA AT PALIWANAG.
MAHALAGA RIN ANG PAGGALANG SA LEGAL NA PROSESO. ANG MGA USAPING LEGAL AY DAPAT NILULUTAS SA MGA KORTE O SA MGA AHENSIYANG MAY HURISDIKSIYON, HINDI SA PAMAMAGITAN NG MGA HAKA-HAKA O PAGHUHUSGA SA OPINYON NG PUBLIKO.
KASABAY NITO, MAY KARAPATAN DIN ANG MGA NAGREREKLAMO NA MAIPASURI ANG KANILANG MGA PARATANG SA ILALIM NG BATAS. ANG LAYUNIN NG PRELIMINARY INVESTIGATION AY TUKUYIN KUNG MAY SAPAT NA BATAYAN UPANG MAGPATULOY SA PAGSASAMPA NG KASO O HINDI.
ANUMAN ANG KALABASAN NG IMBESTIGASYON, ANG PINAKAMAHALAGA AY MASUNOD ANG DUE PROCESS, MAPANGALAGAAN ANG MGA KARAPATAN NG LAHAT NG PANIG, AT HAYAANG ANG BATAS AT ANG MGA EBIDENSIYA—HINDI ANG MGA PARATANG O OPINYON—ANG MAGPASYA SA KATOTOHANAN.
oOo
DE LIMA: INIHAIN NI HOUSE SENIOR DEPUTY MINORITY LEADER AT MAMAMAYANG LIBERAL PARTY-LIST REPRESENTATIVE LEILA DE LIMA ANG HOUSE BILL NUMBER 10043, O ANG PANUKALANG MAGNA CARTA OF INFORMAL AMBULANT VENDORS.
LAYUNIN NG PANUKALA NA KILALANIN ANG MAHALAGANG AMBAG NG MGA STREET VENDOR SA EKONOMIYA HABANG TINITIYAK ANG KANILANG MGA KARAPATAN, KABUHAYAN, AT DIGNIDAD.
AYON KAY DE LIMA, BAGAMA’T TUNGKULIN NG MGA LOKAL NA PAMAHALAAN NA PANATILIHIN ANG KAAYUSAN, KALINISAN, AT KALIGTASAN SA MGA PAMPUBLIKONG LUGAR, DAPAT DIN UMANONG ITAGUYOD ANG SOCIAL JUSTICE AT PROTEKSIYON SA MGA MANGGAGAWANG NASA IMPORMAL NA SEKTOR.
BINIGYANG-DIIN NG MAMBABATAS NA ARAW-ARAW NA HUMAHARAP SA KAWALAN NG KATIYAKAN ANG MGA AMBULANT VENDOR—MULA SA KAWALAN NG PERMANENTENG PWESTO, MALIIT NA PUHUNAN, HINDI TIYAK NA KITA, HANGGANG SA PANGANIB NA MAPAALIS, MAKUMPISKAHAN NG PANINDA, O MAPILITANG MAGBAYAD NG ILEGAL NA LAGAY.
SA ILALIM NG PANUKALA, MAGKAKAROON NG LIBRE AT PINASIMPLENG REHISTRASYON ANG MGA VENDOR, MAGKAKAROON NG ITINALAGANG LUGAR PARA SA PAGTITINDA, AT MAGIGING MADALI ANG KANILANG PAGKILALA KAHIT LUMIPAT SA IBANG LOKALIDAD.
KASAMA RIN ANG PAGBIBIGAY NG ACCESS SA MGA BENEPISYO TULAD NG SOCIAL SECURITY, HEALTH CARE, INSURANCE, AT IBA PANG PROGRAMA NG PAMAHALAAN.
ITATATAG DIN ANG ISANG LOCAL INTER-AGENCY COUNCIL NA MAGSISIGURO NA MAY KONSULTASYON, DUE PROCESS, AT ANGKOP NA RELOCATION AREA BAGO PAALISIN ANG MGA VENDOR SA KANILANG PWESTO.
AYON KAY DE LIMA, HINDI DAPAT TINGNAN ANG MGA STREET VENDOR BILANG SAGABAL SA KALSADA KUNDI BILANG MGA PILIPINONG MARANGAL NA NAGSISIKAP PARA SA KANILANG MGA PAMILYA.
⸻
ANALYSIS
ANG PANUKALANG MAGNA CARTA OF INFORMAL AMBULANT VENDORS AY ISANG MAHALAGANG HAKBANG UPANG BIGYAN NG LEGAL NA PAGKILALA ANG ISANG SEKTOR NA MATAGAL NANG BAHAGI NG EKONOMIYA NG PILIPINAS.
SA HALOS LAHAT NG LUNGSOD AT BAYAN, MAKIKITA NATIN ANG MGA NAGTITINDA SA BANGKETA, PALENGKE, TERMINAL, AT MGA PAMPUBLIKONG LUGAR. SILA ANG NAGBIBIGAY NG ABOT-KAYANG PRODUKTO SA MAMAMAYAN AT NAGHAHANAPBUHAY NANG MARANGAL KAHIT WALANG SAKSAPAT NA SUPORTA MULA SA PAMAHALAAN.
NGUNIT HINDI RIN MAAARING ISANTABI ANG PANANAGUTAN NG MGA LOKAL NA PAMAHALAAN NA PANATILIHIN ANG KAAYUSAN, MALUWAG NA DAANAN, KALINISAN, AT KALIGTASAN NG PUBLIKO.
KAYA ANG HAMON SA PANUKALANG ITO AY ANG PAGBABALANSE NG KARAPATAN SA KABUHAYAN AT NG PANGANGAILANGAN PARA SA MAAYOS NA PAMAMAHALA SA MGA PAMPUBLIKONG LUGAR.
KUNG MAISASAKATUPARAN NANG MAAYOS ANG MGA PROBISYON TULAD NG MAAYOS NA REHISTRASYON, ITINALAGANG VENDING AREAS, TRANSPARENT NA PAMAMAHALA, AT MALAWAK NA KONSULTASYON SA MGA VENDOR, MAAARING MABAWASAN ANG SIGALOT SA PAGITAN NG MGA NAGTITINDA AT NG MGA LOKAL NA AWTORIDAD.
HIGIT SA LAHAT, ANG USAPIN AY HINDI LAMANG TUNGKOL SA PAGTITINDA SA KALSADA. USAPIN ITO NG KABUHAYAN, DIGNIDAD, AT PAGKAKAROON NG PANTAY NA PAGKAKATAON PARA SA MGA PILIPINONG NAGSISIKAP KUMITA NANG MARANGAL HABANG PINANANATILI ANG KAAYUSAN AT KAPAKANAN NG MAS NAKARARAMI.
oOo
DIOKNO: NANAWAGAN SI AKBAYAN PARTY-LIST REPRESENTATIVE CHEL DIOKNO SA PAMAHALAAN NA AGAD RATIPIKAHAN ANG INTERNATIONAL LABOUR ORGANIZATION O ILO CONVENTION NUMBER 193 UPANG MAPALAKAS ANG PROTEKSIYON SA TINATAYANG SIYAM NA MILYON AT SIYAM NA RAANG LIBONG PILIPINONG NABUBUHAY SA GIG O PLATFORM ECONOMY.
AYON KAY DIOKNO, ANG NASABING KASUNDUAN AY MAGPAPATIBAY SA KANIYANG HOUSE BILL NUMBER 6572 O ANG PROTEKTADONG ONLINE WORKERS, EMPLOYEES, RIDERS, AT RAKETERA O POWERR BILL.
LAYUNIN NG PANUKALA NA PANGALAGAAN ANG KARAPATAN, KALIGTASAN, AT KAPAKANAN NG MGA ONLINE PLATFORM WORKERS TULAD NG MGA RIDER, DELIVERY PERSONNEL, COURIER, VIRTUAL ASSISTANTS, AT IBA PANG MANGGAGAWANG UMAASA SA MGA DIGITAL PLATFORM.
SA ILALIM NG POWERR BILL, OOBLIGAHIN ANG MGA ONLINE PLATFORM PROVIDERS NA TIYAKING LIGTAS ANG TRABAHO NG MGA MANGGAGAWA. ITUTURING DIN SILANG MGA EMPLOYER AT MANANAGOT SAKALING MAY MASUGATAN ANG MGA MANGGAGAWA HABANG GINAGAMPANAN ANG KANILANG TUNGKULIN.
KABILANG DIN SA PANUKALA ANG PAGTITIYAK NG MAKATARUNGANG KONTRATA, PANTAY NA KOMPENSASYON, OVERTIME PAY, HOLIDAY PAY, NIGHT DIFFERENTIAL, AT PAGKAKAROON NG MGA BENEPISYO MULA SA SSS, PHILHEALTH, PAG-IBIG, AT MATERNITY BENEFITS.
ISINUSULONG DIN NITO ANG KARAPATAN NG MGA ONLINE WORKERS NA MAGBUO NG MGA SAMAHAN O UNYON, MAKIPAG-NEGOSASYON NANG SAMA-SAMA, AT MAGLABAS NG MAPAYAPANG SAMA-SAMANG AKSYON.
KASABAY NITO, INIHAIN DIN ANG HOUSE RESOLUTION NUMBER 1139 NA NANANAWAGAN SA PANGULO, DOLE, DFA, AT SENADO NA ISAGAWA ANG MGA KAILANGANG HAKBANG UPANG AGAD NA MARATIPIKAHAN ANG ILO CONVENTION NUMBER 193.
——-
PAGSUSURI
MABILIS ANG PAGLAKI NG DIGITAL O GIG ECONOMY SA PILIPINAS. PARAMI NANG PARAMI ANG MGA PILIPINONG KUMIKITA BILANG RIDER, DELIVERY DRIVER, FREELANCER, ONLINE SELLER, AT VIRTUAL ASSISTANT. NGUNIT KASABAY NG PAGLAKI NG INDUSTRIYANG ITO AY ANG MGA HAMON SA KANILANG SEGURIDAD SA TRABAHO AT MGA BENEPISYO.
MARAMI SA MGA ONLINE PLATFORM WORKERS ANG WALANG TIYAK NA KITA, WALANG SICK LEAVE, WALANG PAID VACATION LEAVE, AT KUNG MINSA’Y WALANG SAPAT NA PROTEKSIYON KAPAG SILA AY NASASAKTAN O NAWAWALAN NG ACCESS SA KANILANG MGA ACCOUNT.
KUNG MARARATIPIKAHAN ANG ILO CONVENTION NUMBER 193 AT MAISASABATAS ANG POWERR BILL, MAAARING MAGKAROON NG MAS MALINAW NA MGA PANUNTUNAN NA MAGBABALANSE SA KARAPATAN NG MGA MANGGAGAWA AT SA OPERASYON NG MGA DIGITAL PLATFORM.
MAHALAGA RIN ANG PANUKALANG PAGIGING MAS MALINAW NG MGA ALGORITHM NA GINAGAMIT NG MGA PLATFORM DAHIL MALAKI ANG EPEKTO NG MGA ITO SA PAGTANGGAP NG BIYAHE, KITA, AT PATI SA POSIBLENG PAGKAKA-DEACTIVATE NG MGA MANGGAGAWA.
SA HULI, ANG PAG-UNLAD NG DIGITAL ECONOMY AY DAPAT SABAYAN NG PAGPAPALAKAS NG KARAPATAN AT KAPAKANAN NG MGA MANGGAGAWA. ANG PAGLIKHA NG MAS MAKATARUNGANG SISTEMA AY HINDI LAMANG MAKABUBUTI SA MGA ONLINE WORKERS KUNDI MAGPAPATATAG DIN SA TIWALA AT PAGLAGO NG DIGITAL ECONOMY NG PILIPINAS.
oOo
LIBANAN: TINULIGSA NI HOUSE MINORITY LEADER MARCELINO “NONOY” LIBANAN ANG ISANG OPINYON NA VIDEO NG CHINA DAILY NA GUMAMIT NG LARAWAN NG MGA PILIPINO BILANG MGA UNGGOY, NA ANILA’Y HINDI KATANGGAP-TANGGAP AT NAKAAALIPUSTA SA DIGNIDAD NG SAMBAYANANG PILIPINO.
AYON KAY LIBANAN, ANG ISANG SIBILISASYONG MAY TIWALA SA SARILI NITONG PANINIWALA AY HINDI KAILANGANG MANGHAMAK O MANG-INSULTO NG IBANG BAYAN UPANG IPAGTANGGOL ANG SARILI NITONG POSISYON.
BINIGYANG-DIIN NIYA NA ANG PAGGAMIT NG MAPANLAIT NA LARAWAN AY HINDI NAKATUTULONG SA PAGPAPALALIM NG PAGKAKAUNAWAAN O MABUTING UGNAYAN NG MGA BANSA, KUNDI NAGDUDULOT LAMANG NG HINANAKIT AT PAGKASIRA NG MAGANDANG UGNAYANG MATAGAL NANG NABUO SA PAMAMAGITAN NG KALAKALAN, EDUKASYON, KULTURAL NA PALITAN, AT MGA UGNAYANG PAMPAMILYA SA PAGITAN NG MGA PILIPINO AT TSINO.
SAMANTALA, NAGHAIN NA RIN ANG DEPARTMENT OF FOREIGN AFFAIRS NG PORMAL NA DIPLOMATIKONG PROTESTA AT HINILING ANG AGARANG PAGBABAWI NG AI-GENERATED OPINION VIDEO AT MGA KAUGNAY NA EDITORIAL CARTOONS.
IGINIIT PA NI LIBANAN NA HINDI DAPAT GAMITING DAHILAN ANG ALITAN SA WEST PHILIPPINE SEA UPANG HAMAKIN ANG DIGNIDAD NG MGA KARANIWANG PILIPINO.
AYON SA KANYA, ANG MGA ISYU SA KARAGATAN AY DAPAT NILULUTAS SA PAMAMAGITAN NG DIPLOMASYA AT ALINSUNOD SA PANDAIGDIGANG BATAS, HINDI SA PAMAMAGITAN NG PROPAGANDA AT MGA MAPANIRANG PAGLALARAWAN.
NANAWAGAN DIN SI LIBANAN NA PAIRALIN ANG PAGGALANG, PAGPIPIGIL SA SARILI, AT RESPONSABLENG PAGGAMIT NG MGA PAHAYAG SA PAGHAHARAP NG MGA SENSITIBONG ISYU SA PAGITAN NG MGA BANSA.
⸻
ANALYSIS
ANG PAGGAMIT NG MGA MAPANLAIT NA LARAWAN LABAN SA ISANG LAHI O BANSA AY HINDI KAILANMAN NAKATUTULONG SA PAGLUTAS NG MGA HINDI PAGKAKAUNAWAAN. SA HALIP, LALO LAMANG NITONG PINALALALA ANG TENSIYON AT NAGDUDULOT NG MAS MALALIM NA HATI SA PAGITAN NG MGA MAMAMAYAN.
ANG MGA HINDI PAGKAKAUNAWAAN SA WEST PHILIPPINE SEA AY MGA USAPING DAPAT TINATALAKAY SA PAMAMAGITAN NG DIPLOMASYA, PAG-UUSAP, AT PAGGALANG SA INTERNATIONAL LAW. HINDI ITO DAPAT NAUUWI SA MGA MENSAHENG NANG-IINSULTO O NANGHAHAMAK SA DIGNIDAD NG ANUMANG LAHI.
MAHALAGA RING TANDAAN NA ANG MGA PILIPINO AT MGA TSINO AY MATAGAL NANG MAY UGNAYAN SA LARANGAN NG NEGOSYO, KULTURA, EDUKASYON, AT PAMUMUHAY. ANG MGA UGNAYANG ITO AY HINDI DAPAT MASIRA DAHIL LAMANG SA MGA PAHAYAG O LARAWANG NAG-UUDYOK NG GALIT AT PAGKAKABAHAGI.
SA PANAHON NG SOCIAL MEDIA AT ARTIFICIAL INTELLIGENCE, MAS MALAKI ANG PANANAGUTAN NG MGA MIDYA AT MGA NAGLALATHALA NG IMPORMASYON NA MAGING MAINGAT SA KANILANG MGA NILALABAS. ANG MALING PAGGAMIT NG MGA MAKABAGONG TEKNOLOHIYA AY MAAARING MAGPALAGANAP NG DISIMPORMASYON, STEREOTYPE, AT PAGKAMUHI SA MGA TAO.
ANG TUNAY NA LAKAS NG ISANG BANSA AY HINDI NASUSUKAT SA KAKAYAHANG MANG-INSULTO NG IBA, KUNDI SA KAKAYAHANG IPAGTANGGOL ANG SARILI NITONG PANININDIGAN NANG MAY PAGGALANG, KATWIRAN, AT PAGGALANG SA DIGNIDAD NG BAWAT TAO. IYAN ANG URI NG DIPLOMASYA NA MAS NAKAPAGTATAGUYOD NG KAPAYAPAAN AT PAGKAKAUNAWAAN SA PAGITAN NG MGA BANSA.
oOo
WPS BLOC: NAGPAHAYAG NG MATINDING PAGKONDENA ANG WEST PHILIPPINE SEA O WPS BLOC SA UMANO’Y PANANALAKAY NG CHINA COAST GUARD LABAN SA MGA TAUHAN NG PHILIPPINE NAVY HABANG NAGSASAGAWA NG LEHITIMONG MISYON SA AYUNGIN SHOAL, NA NASA LOOB NG EXCLUSIVE ECONOMIC ZONE O EEZ NG PILIPINAS.
AYON KINA AKBAYAN PARTY-LIST REPRESENTATIVE CHEL DIOKNO AT MAMAMAYANG LIBERAL PARTY-LIST REPRESENTATIVE LEILA DE LIMA, HINDI KATANGGAP-TANGGAP ANG INSIDENTE DAHIL HAYAG UMANO ITONG PAGLABAG SA SOBERANYA NG BANSA AT SA PANDAIGDIGANG BATAS.
SA NASABING INSIDENTE, ISANG SUNDALONG PILIPINO ANG NASUGATAN MATAPOS UMANONG HAMPASIN SA ULO NG KAHOY NA BATON NG MIYEMBRO NG CHINA COAST GUARD.
IGINIIT NI DIOKNO NA WALANG PUWANG SA ISANG RULES-BASED INTERNATIONAL ORDER ANG GANITONG URI NG AGRESYON. BINIGYANG-PUGAY RIN NIYA ANG KATAPANGAN NG MGA KAWAL NA PATULOY NA NAGTATANGGOL SA KARAPATAN NG PILIPINAS SA WEST PHILIPPINE SEA.
SINABI NAMAN NI DE LIMA NA ISA ITONG LANTARANG PAGLABAG SA SOBERANYANG KARAPATAN NG PILIPINAS AT HINDI DAPAT PALAMPASIN NANG WALANG PANANAGUTAN ANG MGA MAY SALA.
NANAWAGAN ANG DALAWANG MAMBABATAS SA PAMAHALAAN NA GAMITIN ANG LAHAT NG DIPLOMATIKO AT LEGAL NA HAKBANG UPANG IPAGTANGGOL ANG SOBERANYA NG BANSA AT MAPANAGOT ANG MGA SANGKOT SA INSIDENTE.
SAMANTALA, MULING ISINULONG NI DIOKNO ANG HOUSE BILL NUMBER 1625 O ANG WEST PHILIPPINE SEA MANDATORY EDUCATION ACT, NA LALAYONG ISAMA SA KURIKULUM NG MGA PAARALAN ANG KASAYSAYAN NG ALITAN SA WEST PHILIPPINE SEA, ANG MGA KARAPATANG PANDAGAT NG PILIPINAS SA ILALIM NG UNCLOS, AT ANG 2016 ARBITRAL RULING PABOR SA PILIPINAS.
————
PAGSUSURI
ANG NANGYARING PANANAKIT SA ISANG PILIPINONG SUNDALO SA LOOB NG ATING EXCLUSIVE ECONOMIC ZONE AY HIGIT PA SA ISANG ISOLADONG INSIDENTE. ISA ITONG PAALALA NA PATULOY ANG MGA HAMON SA PAGTATANGGOL NG ATING SOBERANYA AT KARAPATANG PANDAGAT.
SA GANITONG MGA PANGYAYARI, MAHALAGANG MANATILING MATATAG ANG POSISYON NG PILIPINAS SA PAMAMAGITAN NG DIPLOMASYA, PAGGALANG SA PANDAIGDIGANG BATAS, AT PAGPAPATIBAY NG UGNAYAN SA MGA BANSANG SUMUSUPORTA SA MALAYANG PAGLALAYAG AT SA RULE OF LAW.
KAPANSIN-PANSIN DIN ANG PANUKALANG GAWING BAHAGI NG EDUKASYON ANG PAG-AARAL TUNGKOL SA WEST PHILIPPINE SEA. KUNG MAIPAPASA ANG PANUKALANG BATAS, MAS MAUUNAWAAN NG MGA KABATAAN ANG BATAYAN NG MGA KARAPATAN NG PILIPINAS, ANG KAHALAGAHAN NG UNCLOS, AT ANG 2016 ARBITRAL AWARD NA KUMIKILALA SA MGA KARAPATAN NG ATING BANSA.
ANG GANITONG URI NG EDUKASYON AY HINDI LAYUNING MAGPALAGANAP NG GALIT LABAN SA ANUMANG BANSA. SA HALIP, LAYON NITONG PALAKASIN ANG KAALAMAN NG MGA PILIPINO TUNGKOL SA KANILANG KASAYSAYAN, MGA KARAPATAN, AT MGA TUNGKULIN BILANG MAMAMAYAN.
ANG PINAKAMAHALAGA AY ANG PAGKAKAISA NG MGA PILIPINO SA PAGTATANGGOL SA PAMBANSANG INTERES, HABANG PATULOY NA ISINUSULONG ANG MAPAYAPA, MAKATARUNGAN, AT NAKABATAY SA BATAS NA PAGLUTAS SA MGA SIGALOT SA WEST PHILIPPINE SEA.
oOo
