Friday, May 9, 2025

ANG KONGRESO — BATASANG PAMBANSA NG PILIPINAS

ANG KONGRESO — BATASANG PAMBANSA NG PILIPINAS


Mga kababayan, ang mga batas na pinaiiral sa ating bansa ay ginagawa ng mga mambabatas na bumubuo sa tinatawag nating Kongreso ng Pilipinas, o mas kilala bilang Lehislatura. Ang Kongreso ay binubuo ng dalawang sangay o kapulungan — ang Mababang Kapulungan (House of Representatives) at ang Mataas na Kapulungan (Senado).


Ang mga kasapi sa Mababang Kapulungan ay tinatawag na Kinatawan o Kongresista — maaaring lalaki o babae. Sila’y hinihalal ng taumbayan tuwing eleksyon at may tatlong taong termino sa panunungkulan. Maari lamang silang magsilbi nang sunud-sunod hanggang tatlong termino o siyam na taon.


Sa buong bansa, may 243 distrito na bawat isa ay may sarili’t natatanging kinatawan. Sa bawat distrito, may humigit-kumulang 250,000 katao ang naninirahan, at isa sa kanila ay maaaring maging inyong halal na kinatawan sa Kongreso. Bukod dito, may mga party-list representatives din na kumakatawan sa mga sektor ng lipunan — at sila’y hindi dapat lumagpas sa 20% ng kabuuang bilang ng mga Kinatawan.


Sa kabilang banda, ang mga mambabatas sa Senado ay tinatawag na Senador. Sila’y inihalal ng buong bansa (hindi lang ng isang distrito), at may anim na taong termino sa panunungkulan. Katulad ng mga Kinatawan, limitado rin ang kanilang panunungkulan — dalawang magkasunod na termino lamang o labindalawang taon ang pinakamahaba. Sa kasalukuyan, may 24 na Senador sa buong bansa.


Kung nais mong maging Kinatawan, dapat ikaw ay:

Isinilang na Pilipino (natural-born),

Rehistradong botante ng distrito kung saan ka tatakbo,

Nanirahan sa naturang distrito ng di bababa sa isang taon bago ang araw ng halalan,

At hindi bababa sa 25 taong gulang.


Para naman sa pagka-Senador:

Dapat ay isinilang na Pilipino,

Botante at residente ng Pilipinas nang hindi bababa sa dalawang taon bago ang eleksyon,

At 35 taong gulang pataas.


Batay sa ating Saligang Batas, ang Kongreso ay regular na nagbubukas ng sesyon tuwing ika-apat na Lunes ng Hulyo bawat taon. Ang isang regular na sesyon ay maaaring tumagal hanggang tatlumpung araw bago muling magbukas ang susunod na regular session sa sumunod na taon.


Ngunit sa mga pagkakataong may kagyat o pambihirang pangyayari, maaaring magpatawag ng espesyal na sesyon ang Pangulo ng Pilipinas upang agad na talakayin ng Kongreso ang mga usaping nangangailangan ng agarang aksyon.


———-

THE LEGISLATURE — CONGRESS OF THE PHILIPPINES


They are made by lawmakers in the Philippine Legislature that is also called the Congress of the Philippines. Congress has two chambers or houses - the House of Representatives and the Senate.


Lawmakers in the House of Representatives are called Representatives or Congressmen/Congress-women. They are elected to a three-year term by voters in their respective legislative districts. A Representative can serve for not more than three consecutive terms. There are 243 legislative districts in the country. You live in one of these districts along with about 250,000 other people! There are 243 representatives elected by district. In addition, there are Representatives elected through the party-list system who constitute not more than twenty percent (20%) of the total number of Representatives.

Lawmakers in the Senate are called Senators who are elected at large or nationwide by qualified voters to a six-year term. Senators can serve for not more than two consecutive terms. The Senate has twenty-four (24) Senators.


To qualify for election as a Representative, you have to be a natural-born citizen of the Philippines, a registered voter in the district in which you seek to be elected, a resident therein for not less than one (1) year before the day of the election and at least twenty-five (25) years of age. To qualify for election as a Senator, you also have to be a natural-born Filipino citizen, a registered voter, a resident of the Philippines for at least two (2) years before the day of the election and at least thirty-five (35) years old.


Our Constitution provides that our Congress convenes for its regular session every year beginning on the 4th Monday of July. A regular session can last until thirty days before the opening of its next regular session in the succeeding year. The President may, however, call special sessions which are usually held between regular sessions to handle emergencies or urgent matters.

———


Mga Panukalang Batas at Resolusyon ng Kamara


Mga kababayan, ang mga teksto ng mga House Bills, House Resolutions, at Committee Reports mula pa noong Ika-13 Kongreso (2004–2007) hanggang sa kasalukuyang Kongreso ay maaaring ma-access online sa pamamagitan ng seksyong “Legislative Documents” ng opisyal na website ng House of Representatives.


Maaaring hanapin ang mga panukalang may buong teksto gamit ang bill number o mga salitang may kaugnayan sa pamagat. Ang lahat ng bersyon ay itinuturing na As Filed — maliban na lamang kung may partikular na indikasyon sa dokumento na ito ay naamyendahan o napalitan.


Para naman sa nangangailangan ng kopyang naka-print, ang mga dokumento ng kasalukuyang Kongreso ay matatagpuan sa Bills and Index Division na nasa SW-Basement ng Batasan Complex. Samantalang ang mga dokumento mula sa mga nakaraang Kongreso ay matatagpuan naman sa Legislative Library and Archives Museum, dito rin sa Batasan Complex.


Tungkol sa Authorship o mga May-akda


Makikita rin sa bawat Web page ng isang Kinatawan ang talaan ng mga panukalang batas at resolusyong kanilang inakda o co-authored — isang paraan upang malaman natin kung anu-ano ang mga isinusulong nilang panukala para sa bayan.


Committee Referrals o Pagpapasa sa mga Komite


Makikita rin sa bawat pahina ng mga komite sa website ng Kamara ang listahan ng mga panukala at resolusyong ipinasa sa kanila para sa pag-aaral at pagtalakay. Makatutulong ito sa mga nais sumubaybay sa mga committee hearings o proceedings.


LEGIS o Legislative Information System


Ang LEGIS ay isang makabago at search-based na sistema na nagbibigay-daan sa publiko upang magsaliksik, mag-download, o mag-save ng detalyadong impormasyon tungkol sa mga panukalang batas at resolusyon — kabilang na rito ang buong teksto, ang status o kasalukuyang kalagayan nito, ang mga may-akda, ang mga komiteng pinagsumitehan, at ang uri ng panukala — simula pa sa Ika-8 Kongreso hanggang sa kasalukuyang Ika-18 Kongreso.

——-

House Bills and Resolutions Text

Text of House bills, resolutions and committee reports from the 13th Congress (2004 - 2007) to present are available electronically via the Legislative Documents of the Web site. Bills with text can be searched by number or keywords in the title. All versions are As Filed unless otherwise indicated in the document. Printed copies of House documents for the current Congress are available through the Bills and Index Division at the SW-Basement, HOR Complex while House documents for the past Congresses are available through the Legislative Library and Archives Museum, HOR Complex.

Authorship

Lists of bills and resolutions authored and co-authored by each House Member are available through the member's Web page.

Committee Referrals

List of bills and resolutions referred to each House Committee are available through the committee's Web page.

Legislative Information System (LEGIS)

The LEGIS is a search-based system that allows access, retrieve, or save structured bills information and status as well as download full texts of Bills, and Resolutions, its Authorship, Committee Referrals, and Nature of Bills from the 8th Congress to the present 18th Congress.

————


LEGISLATIVE PROCESS - How A Bill Becomes A Law

1. PREPARATION OF THE BILL

2. FIRST READING

3. COMMITTEE CONSIDERATION / ACTION

4. SECOND READING

5. THIRD READING

6. TRANSMITTAL OF THE APPROVED BILL TO THE SENATE

7. SENATE ACTION ON THE APPROVED BILL TO THE SENATE

8. CONFERENCE COMMITTEE

9. TRANSMITTAL OF THE BILL TO THE PRESIDENT

10. PRESIDENTIAL ACTION ON THE BILL

11. ACTION ON APPROVED BILL

12. ACTION ON VETOED BILL

Balik-Tanaw: Kasaysayan ng Kongreso ng Pilipinas

Balik-Tanaw: Kasaysayan ng Kongreso ng Pilipinas


[Intro]


Magandang umaga po, mga Ka-Katropa!

Ngayong araw, dadalhin ko po kayo sa isang makabuluhang paglalakbay sa kasaysayan—kung paano nga ba umusbong at umunlad ang sistemang lehislatibo ng Pilipinas.

Mula sa ating unang republika hanggang sa kasalukuyang Kongreso, ang bawat pagbabago ay repleksyon ng ating kasaysayan, ng ating mga laban, at ng ating hangaring magkaroon ng tunay na representasyon ang boses ng mamamayan.



[Main Segment: Kasaysayan at Pagbabago ng Kongreso]


1. Simula ng Lehislatura: Malolos Congress

Ang kasaysayan ng paggawa ng batas sa Pilipinas ay nagsimula noong 1898 sa Kongreso ng Malolos, ang unang unicameral o iisang kapulungan ng lehislatura sa ilalim ng maikling-panahong Unang Republika ng Pilipinas.

Bagamat panandalian, ito ay simbolo ng adhikain nating pamahalaan ng mga Pilipino, para sa mga Pilipino.


2. Panahon ng Pananakop: Philippine Commission at Jones Law

Noong 1901, itinatag ng mga Amerikano ang Philippine Commission—isang lehislaturang pinangungunahan nila.

Ngunit sa bisa ng Jones Act of 1916, tayo’y nagkaroon ng bicameral legislature—dalawang kapulungan kung saan karamihan ng miyembro ay Pilipino at halal ng bayan.


3. Komonwelt at Unang Kongreso ng Pilipinas

Nang maitatag ang Commonwealth noong 1935, ipinatupad ang bagong Konstitusyon na nagbalik sa unicameral system sa ilalim ng Pambansang Asembleya.

Subalit muling ibinalik ang bicameral setup noong 1941—dito nagsimula ang tinatawag na Kongreso ng Pilipinas.


4. Panahon ng Diktadura: Batasang Pambansa

Nang ideklara ang batas militar noong 1972 sa ilalim ni Pangulong Ferdinand E. Marcos, isinantabi ang Kongreso at ipinasa ang bagong 1973 Constitution.

Dito pinalitan ang lehislatura ng isang unicameral parliamentary system—ang tinatawag na Batasang Pambansa.

Ang mga miyembro nito ay kinatawan mula sa mga rehiyon, sektor, at hinirang ng Pangulo. Ang kanilang termino ay anim na taon.


5. EDSA at Bagong Simula: Ang 1987 Constitution

Noong Pebrero 1986, kasaysayan ang sumulat muli ng ating kapalaran. Sa pamamagitan ng EDSA People Power Revolution, ibinalik ang demokrasya at binuwag ang Batasang Pambansa.

Sa pamumuno ni Pangulong Corazon Aquino, bumuo ng Komisyong Konstitusyonal upang isulat ang isang bagong Saligang Batas.


6. Ang Kasalukuyang Kongreso

Sa ilalim ng 1987 Constitution, muling ipinatupad ang bicameral Congress na binubuo ng:

Senado – Binubuo ng 24 na Senador na inihahalal ng buong bansa.

Mababang Kapulungan – Binubuo ng mga Kinatawan na inihahalal mula sa mga distrito sa buong bansa, at dagdag pa, ng mga party-list representatives mula sa mga sektor at organisasyong nakarehistro.


Bilang patunay ng pagpapalakas sa kapangyarihan ng lehislatura, 32 seksyon ng Saligang Batas ang inilaan para sa Kongreso—mas marami kaysa sa para sa sangay ehekutibo at hudikatura.



[Pangwakas na Paalala]


Mga Ka-Katropa, ang kasaysayan ng ating Kongreso ay kasaysayan ng ating paglalakbay bilang isang bansa—mula sa rebolusyon, pananakop, diktadura, hanggang sa pagbabalik ng demokrasya.


Ang bawat pagbabago sa ating lehislatura ay paalala na tayo’y may kapangyarihan—bilang mamamayan—na humubog ng ating kinabukasan.


Kaya’t habang patuloy tayong bumoboto, bumabantay, at nakikilahok sa mga isyung pambansa, alalahanin natin:

Ang Kongreso ay hindi lamang gusali ng batas—ito’y gusali ng pag-asa ng bayan.


Ako po si Terence Motrne Grana, at ito ang Katropa sa Kamara. Hanggang sa susunod nating talakayan, manatili po tayong mapanuri, mulat, at makabayan.


Editoryal 3 re: Diumano’y katiwalian sa Lian, Batangas

Editoryal 3 re: Diumano’y katiwalian sa Lian, Batangas  kaugnay ng P215 milyong loan na pinasok sa panahon ng kampanya

(Pondo ng Bayan, Huwag Gamitin sa Pulitika)


Isang nakakabahalang balita ang lumutang kamakailan—isang loan na nagkakahalaga ng P215 milyon mula sa Development Bank of the Philippines ang pinasok ng pamahalaang bayan ng Lian, Batangas, sa gitna ng panahon ng kampanya. Ang loan ay pinirmahan ni incumbent Mayor Joseph Peji noong ika-14 ng Marso, 2025, habang siya ay muling tumatakbo sa parehong posisyon.


Ayon kay Zaldy de Layola, dating assistant secretary ng Presidential Communications Office at ngayo’y kandidato sa pagka-alkalde, ang transaksyong ito ay may matitinding implikasyong legal, etikal, at pangkaunlaran.


Mga kababayan, hindi po ito simpleng usapin ng pagpapatayo ng gusali o pagbili ng lupa. Ito ay usapin ng tiwala—tiwala ng mamamayan na ang pera ng bayan ay ginagamit nang wasto, sa tamang panahon, at para sa kapakanan ng lahat, hindi para sa pansariling interes lalo na sa gitna ng halalan.


Ang pagkakautang ng isang lokal na pamahalaan ng ganito kalaking halaga sa gitna ng election period ay hindi lamang tanong ng timing—ito ay tanong ng intensyon. Kapag ang ganitong hakbang ay tila ginagawa upang makuha ang simpatiya ng botante gamit ang proyekto ng gobyerno, ito po ay malinaw na pag-abuso sa kapangyarihan.


Ayon sa Omnibus Election Code, ang paggamit ng pondo ng bayan para sa kapakinabangan ng kandidato sa gitna ng kampanya ay isang seryosong paglabag. Ang mga batas na ito ay umiiral hindi para pigilan ang pag-unlad kundi upang tiyakin na ito’y hindi ginagamit bilang kasangkapan sa manipulasyong pampulitika.


Ang mas nakakabahala pa, ayon sa datos ng Department of Finance, tumaas ng 29% ang kabuuang halaga ng mga loan na isinampa ng mga LGU mula Enero hanggang Setyembre 2024—umabot sa halos P88 bilyon. Tila may pattern. Tila may sabwatan.


Kung tunay na makatao at makabayan ang hangarin, bakit hindi ito ginawa bago pa magsimula ang campaign period? Bakit sa oras ng kampanya, kung kailan ang bawat kilos ng isang kandidato ay may impluwensyang pampulitika?


Mga kababayan, ang ganitong uri ng gawi ay hindi dapat palampasin. Dapat itong masusing imbestigahan ng Comelec, ng Ombudsman, at ng mga institusyong may tungkulin sa pagbabantay sa pondo ng bayan. Hindi puwedeng gawing kasangkapan ang kaban ng bayan para makapanatili sa kapangyarihan ang sinuman.


Ang pera ng taumbayan ay hindi dapat gamitin para sa political survival. Ito’y para sa serbisyong totoo, sa proyektong makatao, at sa pamumunong may pananagutan.




Ito po ang inyong lingkod, [Ilagay ang Pangalan], nagsasabing: Kung nais nating magkaroon ng malinis na halalan, dapat magsimula tayo sa malinis na pamamahala.